HỒI THỨ BA
Vỏ-đông-Sơ kiếm nhà thuê ngụ
Trần-tú-Tài quyết ý xem ma
Khi Đông-Sơ đi tới một xóm kia ở cách kinh-thành
chừng ít dặm, thì thấy một cái nhà, chung quanh có vườn
cây mát mẻ, phòng buồng khoãn khoát, bàn ghế sẵng sàng,
thì mướn nhà ấy ở và mướn một tên Thơ-Đồng để khi
quạt nước pha trà, cho có người sớm khuya hũ hĩ. Đó rồi
tháng ngày thơ thẫn, chĩ lo bạn với sách đèn, có rãnh
việc dư công, lại tập rèn vỏ nghệ.
Thiều quang thấm thoát, mấy phen thỏ lặn ác tà, cúc
muộn sen tàng, lẩn bẩn tính gần sáu tháng. Xãy nghe kinh-thành đăng bãn, tới kỳ mở hội thu-vi. Nào là, văn-sĩ, nào
là vỏ-sanh, người quần trắng, kẻ áo xanh, náo nức chờ
ngày hội thí.
Khi Đông-Sơ đương dứng trước cửa xãy thấy một người
ngoài ngỏ bước vô, xem tướng diện cũng một khách sĩ
hạnh nho phong, dung nghi tề chĩnh. Khi bước vô tới
cữa thì chào Đông-Sơ rồi nói rằng: « Tôi là khách tha
hương mới đến, lở bước tới đây, muốn kiếm nhà tá túc
một đêm, đặng chờ ngày mai sẻ vào trường ứng thí, xin
quới-quan có biết nhà nào trống chũ, xin chĩ làm ơn, đặng
ở đở ít ngày thì lôi hết lòng cãm tạ. »
Đông-Sơ nói: « Tôi cũng người xứ lạ, mới mướn đặng
nhà nầy, nhưng có một cái phòng mà thôi, e Quới-khách
không tiện bề trú ngụ. Vậy để tôi hỏi lại Thơ-Đồng coi
nó có biết nhà nào chỉ giùm cho Quới-khách.
Tên Thơ-Đồng nghe nói, liềng lật đật chạy ra và nói:
có, có, gần đây có một nhà vắng chũ, bỏ trống mấy tháng
nay, nhưng mà không ai dám ở. »
Đông-Sơ nghe nói lấy làm lạ, day lại hỏi rằng: « sao
mà không ai dám ở.?
Thơ-Đồng nói: « Nhà đó có một con ma 4 cẳng dữ lắm. »
Tên khách kia nói: « Mà mi chắc có ma không? »
Thưa chắc, vì tháng trước đây có một tên lái buôn
phương xa tới mướn, nữa đêm con ma ấy hiện ra làm cho
tên lái buôn hoãn kinh, tông cữa mà chạy, cách ít lâu có
tên khách Quãng-Đông tới ở, rồi nữa đêm cũng xách gói
chạy la. Hỏi y thì y nói, nhà có quĩ ma, nên không dám ở. »
Đông-Sơ nghe nói đứng sững chưa kịp buông lời, thì tên
kia chúm chiếm miệng cười rồi vỗ vai Thơ-Đồng mà nói:
Mình là một loại người có khí phách tinh thần, có thịt xương
gan ruột, lẻ đâu sợ một giống không máu mủ thịt xương,
sợ cái bóng dáng phưởng phất trong cỏi u-u minh-minh,
vô hình vô dạng, không hề gì đâu. Người ta nghe nói ma
thì sợ, chớ tôi trông gặp nó đặng coi nó làm thế nào cho
biết, có cang gì mà ngại. »
Thơ-Đồng nghe nói thì le lưởi như rắn lục.
Tên khách ấy day lại nói với Đông-Sơ rằng: cũng một
diệp may mắng cho tôi đặng ở gần guổi với Quới-quan
cho tiện bề tới lui đàm đạo. » Nói rồi mượn tên Thơ-Đồng dắc qua coi nhà, đặng mướn mà ở.
Đông-Sơ lật đật biểu Thơ-Đồng dắc đi và mĩn cười mà
nói với tên khách ấy rằng: Tôi sẻ ước ao cho Quới-hữu
đến ở cho bình yên vô sự, và xin Quới-hữu có rãnh ngày
giờ, thì đến đàm đạo cùng tôi chơi cho giãi muộn. Nói
rồi tên khách ấy cúi đầu từ giã Đông-Sơ, và đi với Thơ-Đồng một lược.
Nguyên tên khách nầy là Trần-Đạt, quê ở Sơn-Tây, đã
có thi đỗ một khoa Tú-tài rồi, nay đến kinh thành đặng
tính vào hội thi.