Thích sinh ở Vệ Huy, thuở trẻ ôn nhã, có khí phách dám gánh vác. Lúc ấy có một nhà đại tính có tòa nhà lớn, ban ngày thấy quỷ, người chết liên tiếp, xin bán rẻ. Sinh dò giá rẻ, mua về ở. Nhưng nhà rộng người thưa, lầu đình viện phía đông cỏ ngải mọc thành rừng, cũng tạm bỏ không. Ban đêm người nhà hay hoảng sợ, thường ồn ào bảo có quỷ. Hơn hai tháng, mất một tỳ nữ. Chẳng bao lâu, vợ sinh vì chiều tối đến lầu đình, về thì sinh bệnh, mấy ngày thì chết. Người nhà càng sợ, khuyên sinh dọn sang nơi khác. Sinh không nghe. Nhưng một mình lẻ bóng, buồn sợ tự thương. Tỳ bộc lại thỉnh thoảng nói chuyện quái lạ lải nhải bên tai. Sinh giận, hùng hổ ôm chăn một mình nằm trong đình hoang, để lại ngọn nến xem điều lạ. Lâu không có gì, cũng ngủ thiếp đi. Bỗng có người lấy tay thò vào chăn, sờ soạng lật qua lật lại. Sinh tỉnh nhìn, thì là một tỳ già, tai co tóc bù, béo phì không xiết. Sinh biết là quỷ, nắm tay đẩy ra, cười nói: "Dáng vẻ của ngài tôi không dám nhận!" Tỳ già hổ thẹn, thu tay đi lững thững ra. Một lát sau, một cô gái từ góc tây bắc bước ra, thần tình dịu dàng kỳ diệu, bất ngờ đến dưới đèn, giận mắng: "Đâu ra kẻ cuồng sinh, dám nằm ngủ yên ở đây!" Sinh đứng dậy cười: "Tiểu sinh là chủ cái nhà này, đang chờ nàng đến đòi tiền thuê nhà." Rồi đứng dậy, ôm lấy nàng. Nàng vội trốn. Sinh chạy trước đến góc tây bắc, chặn đường về của nàng. Nàng cùng đường, bèn ngồi trên giường. Sinh lại gần, nhìn dưới ánh đèn đẹp như tiên; dần dần ôm vào lòng. Nàng cười: "Cuồng sinh không sợ quỷ sao? Sẽ gây họa chết ngươi!" Sinh ép nàng cởi áo, nàng cũng không chống cự mấy. Xong việc, nàng tự nói: "Thiếp họ Chương, tên tự A Đoan. Lầm lấy phải kẻ phóng đãng, cứng đầu bất nhân, ngang nhiên làm nhục, uất ức chết yểu, chôn ở chỗ này hơn hai mươi năm rồi. Dưới nhà này đều là mồ mả." Sinh hỏi: "Bà tỳ già là ai?" Đáp: "Cũng là quỷ cũ, theo thiếp hầu hạ. Trên có người sống ở, quỷ không yên ở buồng đêm, nên vừa rồi sai bà đuổi ông đi." Hỏi: "Bà sờ soạng làm gì?" Nàng cười nói: "Bà tỳ này ba mươi năm chưa biết chuyện người, tình cũng đáng thương; nhưng cũng quá không biết tự lượng. Nói chung: kẻ nhát gan thì quỷ càng trêu chọc; kẻ cứng ruột thì không dám phạm." Nghe tiếng chuông xóm xa dứt, nàng mặc áo xuống giường, nói: "Nếu không ngờ vực thiếp, đêm sẽ lại đến." Chiều tối, nàng quả nhiên đến, quấn quýt càng vui. Sinh nói: "Vợ tôi bất hạnh mất sớm, cảm thương không nguôi. Nàng có thể giúp tôi gọi nàng ấy đến không?" Nàng nghe càng buồn, nói: "Thiếp chết hai mươi năm, ai từng nhớ tới! Chàng thật đa tình, thiếp sẽ hết sức. Nhưng nghe nói nương tử đã có chỗ đầu thai, không biết còn ở âm ty không." Qua đêm sau, nàng báo với sinh: "Nương tử sắp sinh vào nhà quý. Vì kiếp trước làm mất đôi hoa tai, đánh tỳ nữ, tỳ nữ thắt cổ chết, vụ án chưa kết, nên chậm lại. Nay còn gửi dưới hành lang miếu Dược Vương, có người canh giữ. Thiếp sai tỳ đi đút lót, may ra nàng sẽ đến." Sinh hỏi: "Nàng sao rảnh rỗi thế?" Đáp: "Phàm quỷ chết oan mà không tự đến trình, Diêm vương không kịp biết." Hai canh sắp hết, tỳ già quả nhiên dẫn vợ sinh đến. Sinh nắm tay, bi thương lớn. Vợ ngậm lệ không nói được. Đoan nương từ biệt đi, nói: "Hai người cứ nói chuyện xa cách, hôm khác xin gặp." Sinh an ủi hỏi chuyện tỳ nữ chết. Vợ nói: "Không sao, án sắp kết." Lên giường ôm nhau, quấn quýt như thuở bình sinh. Từ đó thành lệ. Năm ngày sau, vợ bỗng khóc nói: "Ngày mai sắp phải đến Sơn Đông, xa cách khổ dài, làm sao đây!" Sinh nghe, nước mắt tuôn, đau xót không kìm được. Đoan nương khuyên: "Thiếp có một kế, có thể tạm đoàn tụ." Cùng thu nước mắt hỏi. Nàng xin mười bó tiền giấy, đốt dưới cây hạnh nhà nam, mang đút cho người giải sinh, để họ kéo dài thời hạn. Sinh làm theo. Chiều tối, vợ đến nói: "May nhờ Đoan nương, nay được mười ngày đoàn tụ." Sinh mừng, cấm nàng đi, giữ nàng nằm chung giường, từ chiều đến sáng, chỉ sợ hết vui. Qua bảy tám ngày, sinh vì thời hạn sắp hết, vợ chồng suốt đêm khóc. Hỏi kế nơi Đoan nương. Đoan nương nói: "Thế khó mưu nữa. Nhưng thử xem, không có tiền âm trăm vạn thì không được." Sinh đốt đủ số. Đoan nương đến, mừng nói: "Thiếp sai người nói với kẻ giải sinh, ban đầu rất khó; thấy nhiều tiền, lòng mới lung lay. Nay đã dùng quỷ khác thay cho sinh." Từ đó ban ngày vợ cũng không đi, bảo sinh bịt cửa sổ, đèn nến không dứt. Như thế hơn một năm, Đoan nương bỗng bệnh mê man, bực bội hoảng hốt, như thấy quỷ. Vợ sinh vỗ về nói: "Đây là quỷ bệnh." Sinh nói: "Đoan nương đã là quỷ, còn quỷ nào làm cho nàng bệnh được?" Vợ nói: "Không phải thế. Người chết thành quỷ, quỷ chết thành 'tiễn'. Quỷ sợ tiễn, như người sợ quỷ." Sinh muốn mời thầy thuốc. Vợ nói: "Quỷ sao dùng người chữa được? Hàng xóm là bà Vương, nay hành nghề ở cõi âm, có thể đi gọi. Nhưng cách đây hơn mười dặm, thiếp chân yếu không đi nổi, phiền chàng đốt ngựa cỏ." Sinh theo lời. Ngựa vừa bắt lửa, liền thấy tỳ nữ của Đoan nương dắt một con ngựa hồng, trao dây cương dưới sân, chớp mắt đã biến mất. Một lát sau, cùng một bà già cưỡi chung ngựa đến, buộc ngựa vào cột hành lang. Bà vào, cắt mười đầu ngón tay Đoan nương. Rồi ngồi ngay ngắn, đầu lắc lư làm bộ. Ngã gục xuống một lúc, rồi bật dậy nói: "Ta là Hắc Sơn đại vương! Nương tử bệnh rất nặng, may gặp tiểu thần, phúc trạch không nhỏ! Đây là nghiệp quỷ làm họa, không sao, không sao! Nhưng bệnh muốn khỏi, phải cúng ta hậu hĩnh: vàng trăm đĩnh, tiền trăm quan, một tiệc lớn, không được thiếu." Vợ sinh từng việc vâng dạ. Bà lại ngã xuống rồi tỉnh, quát mắng người bệnh, mới thôi. Rồi muốn đi. Vợ tiễn ra ngoài sân, tặng con ngựa, bà vui vẻ đi. Vào xem Đoan nương, thấy nàng hơi tỉnh táo. Vợ chồng mừng lớn, an ủi hỏi han. Đoan nương bỗng nói: "Thiếp e không được trở lại nhân gian nữa. Vừa nhắm mắt là thấy oan quỷ, mệnh vậy!" Rồi rơi lệ. Qua đêm, bệnh càng nặng nguy, co người run rẩy, thấy bậy bạ. Kéo sinh nằm chung, đưa đầu vào lòng sinh, như sợ bị vồ bắt. Sinh vừa dậy thì nàng kinh hoảng không yên. Như thế sáu bảy ngày, vợ chồng sinh hết cách. Gặp lúc sinh ra ngoài nửa ngày, về nghe tiếng vợ khóc. Kinh hãi hỏi, thì Đoan nương đã chết trên giường, xác vẫn còn. Mở ra xem, xương trắng nguyên vẹn. Sinh đau đớn lớn, chôn nàng theo lễ người sống bên cạnh mộ tổ. Một đêm, vợ sinh nức nở trong mộng. Lay hỏi, đáp: "Vừa mộng thấy Đoan nương đến, nói chồng nàng thành tiễn quỷ, giận nàng đổi tiết nơi suối vàng, ngậm hận đòi mạng đi, xin em làm đạo tràng." Sáng ra sinh định làm theo lời. Vợ ngăn nói: "Độ quỷ không phải việc chàng có thể góp sức." Rồi đứng dậy đi. Chốc lát đến nói: "Em đã sai người mời tăng. Phải đốt tiền giấy làm chi phí trước." Sinh theo. Mặt trời vừa lặn, tăng chúng đã đến đủ, chuông đồng pháp trống, hệt như ở nhân gian. Vợ thường bảo ồn tai, nhưng sinh lại không nghe thấy gì. Đạo tràng xong, vợ lại mộng thấy Đoan nương đến tạ, nói: "Oan đã được giải, sẽ sinh làm con gái Thành hoàng. Phiền chuyển lời đến chàng." Ở ba năm, người nhà ban đầu nghe thì sợ, lâu dần quen. Sinh không có nhà, thì họ cách cửa sổ bẩm báo. Một đêm, vợ khóc nói với sinh: "Kẻ giải sinh trước kia, nay chuyện lộ ra, tra xét rất gấp, e không thể ở lâu." Mấy ngày sau, vợ quả nhiên bệnh, nói: "Tình dồn ở chỗ này, vốn muốn chết mãi, không thích sống. Nay sắp vĩnh biệt, phải chăng cũng là số!" Sinh hoảng hốt cầu kế. Vợ nói: "Việc này không thể làm gì được." Hỏi: "Có bị phạt không?" Đáp: "Bị phạt nhẹ. Nhưng trộm sống tội lớn, trộm chết tội nhỏ." Nói xong, nằm im không động. Xem kỹ, gương mặt hình chất dần dần tan hết. Sinh mỗi khi nằm một mình trong đình, mong gặp điều gì khác, nhưng rốt cuộc vắng lặng, lòng người mới yên.
(Chú: "tiễn" 聻 là tên quỷ chết lần nữa; theo truyền thuyết, quỷ sợ tiễn như người sợ quỷ.)
