Ở Trực Lệ có một nhà giàu muốn mời thầy dạy học. Bỗng có một tú tài đến tận cửa tự giới thiệu. Chủ nhà mời vào. Lời lẽ sảng khoái, hai bên bèn quý mến nhau. Tú tài tự nói họ Hồ, dâng lễ ra mắt rồi ở lại dạy. Hồ dạy rất chăm, học vấn uyên bác, không phải hạng tầm thường. Nhưng thỉnh thoảng ông đi chơi, thường tối mịt mới về; cửa đóng kín mà không nghe gõ đã thấy ông ở trong phòng. Người ta sợ, ngờ ông là hồ ly. Nhưng xét ý Hồ vốn không xấu, chủ nhà vẫn trọng đãi, không vì chuyện lạ mà bỏ lễ.
Hồ biết chủ nhà có con gái, cầu kết thông gia, nhiều lần ngỏ ý, chủ nhà giả vờ không hiểu. Một hôm Hồ xin nghỉ đi. Hôm sau có khách đến thăm, buộc con lừa đen ngoài cổng. Chủ nhà đón vào. Khách hơn năm mươi tuổi, áo giày sạch sẽ, thần thái điềm đạm nhã nhặn. Ngồi xuống, khách tự nói rõ, bấy giờ mới biết là người làm mối cho họ Hồ. Chủ nhà lặng im, hồi lâu nói: "Tôi với Hồ tiên sinh đã giao tình tri kỷ, cần gì phải kết hôn nhân? Vả lại con gái tôi đã hứa gả rồi. Phiền ông thay tôi từ tạ tiên sinh." Khách nói: "Tôi biết chắc lệnh ái đang đợi người đến hỏi, sao từ chối cứng thế?" Nói đi nói lại nhiều lần, chủ nhà vẫn không chịu. Khách lộ vẻ xấu hổ, nói: "Họ Hồ cũng là dòng thế tộc, có chỗ nào kém ông mà vội chê?" Chủ nhà nói thẳng: "Thật không có ý gì khác, chỉ ghét kẻ không cùng loài mà thôi." Khách nghe giận; chủ nhà cũng giận, hai bên lời qua tiếng lại càng gấp. Khách đứng dậy, vồ lấy chủ nhà. Chủ nhà sai người nhà cầm gậy đuổi đi, khách bèn chạy mất. Bỏ lại con lừa, nhìn thì lông đen, tai cụp đuôi dài, một con vật to lớn. Kéo không đi, đuổi thì theo tay ngã quỵ, hóa ra là một con sâu cỏ kêu rì rì.
Chủ nhà thấy lời khách giận dữ, biết họ ắt thành thù, bèn đề phòng. Hôm sau quả có binh hồ ly kéo đến rất đông: kẻ cưỡi ngựa, người đi bộ, kẻ cầm giáo, người cầm nỏ, ngựa hí người ồn, thanh thế hung hãn. Chủ nhà không dám ra. Hồ ly la lối đòi phá nhà, chủ nhà càng sợ. Có mấy người khỏe mạnh dẫn người nhà reo hò xông ra, ném đá bắn tên, hai bên đánh nhau, đều có kẻ bị thương. Hồ ly dần yếu thế, lũ lượt rút đi. Đao bỏ lại trên đất sáng như sương tuyết; đến gần nhặt thì hóa ra là lá cao lương. Mọi người cười: "Tài chỉ có thế thôi." Nhưng sợ chúng lại đến, càng đề phòng. Hôm sau, mọi người đang tụ họp nói chuyện, bỗng có một người khổng lồ từ trên trời hạ xuống: cao hơn một trượng, thân ngang mấy thước; vung đại đao như cánh cửa, đuổi người mà chém. Mọi người cầm tên đá đánh loạn xạ, nó ngã gục mà chết, hóa ra là hình nộm bện rơm. Mọi người càng coi thường. Ba ngày hồ ly không đến nữa, mọi người cũng hơi chểnh mảng. Chủ nhà vừa lên nhà xí, chợt thấy binh hồ ly giương cung gài tên kéo đến, bắn loạn xạ; tên đều tụ cả vào mông. Ông sợ lắm, vội kêu mọi người chạy ra đánh, hồ ly mới rút đi. Nhổ tên ra xem, toàn là cọng ngải. Như thế hơn một tháng, đến đi không chừng, tuy chẳng hại mấy mà ngày nào cũng phải canh phòng, chủ nhà khổ sở lắm.
Một hôm, Hồ sinh dẫn đoàn tới. Chủ nhà tự mình ra, Hồ trông thấy, tránh vào giữa đám đông. Chủ nhà gọi, bất đắc dĩ Hồ mới bước ra. Chủ nhà nói: "Tôi tự xét chưa từng thất lễ với tiên sinh, cớ sao lại gây binh đao?" Bầy hồ muốn bắn, Hồ ngăn lại. Chủ nhà tiến lại nắm tay, mời vào thư phòng cũ, bày rượu đãi. Thong thả nói: "Tiên sinh là người thông đạt, hẳn sẽ thứ lỗi cho. Với tình giao hảo của ta, lẽ nào tôi không muốn kết thông gia? Nhưng xe ngựa nhà cửa của tiên sinh phần nhiều không giống người thường, con gái yếu ớt theo về, tiên sinh hẳn cũng biết là không được. Vả lại tục ngữ nói: 'Dưa quả hái non, ăn không vừa miệng.' Tiên sinh lấy làm gì?" Hồ rất xấu hổ. Chủ nhà nói: "Không sao, tình cũ vẫn còn. Nếu không chê tôi phàm tục, trong nhà có đứa con trai nhỏ, năm nay mười lăm, mong được kén làm rể. Không biết bên tiên sinh có người nào tương xứng chăng?" Hồ mừng nói: "Tôi có người em gái nhỏ, kém công tử một tuổi, dung mạo cũng không đến nỗi. Gả để hầu hạ khăn chổi, thế nào?" Chủ nhà đứng dậy vái, Hồ vái đáp lại. Thế là chén tạc chén thù rất vui, hiềm khích trước đều quên. Lệnh bày rượu, chiêu đãi khắp những người đi theo, trên dưới vui mừng. Rồi chủ nhà hỏi kỹ nơi ở, định làm lễ nạp thái. Hồ từ chối. Trời tối, thắp nến tiếp tục, say rồi mới ra về. Từ đó yên ổn.
Hơn một năm sau, Hồ không đến. Có người ngờ lời hẹn là sai, nhưng chủ nhà vẫn kiên nhẫn đợi. Lại nửa năm, Hồ bỗng đến. Hàn huyên xong, nói: "Em gái đã lớn rồi. Xin chọn ngày lành, cho sang hầu cha mẹ chồng." Chủ nhà mừng, cùng định kỳ rồi Hồ ra về. Đến đêm, quả có xe ngựa đưa cô dâu tới. Của hồi môn phong phú, bày trong phòng gần đầy. Cô dâu ra mắt cha mẹ chồng, dịu dàng xinh đẹp khác thường. Chủ nhà mừng lắm. Hồ sinh cùng một người em đưa em gái đến, chuyện trò đều phong nhã, lại giỏi uống rượu. Trời sáng mới đi. Cô dâu còn biết trước năm nào được mùa năm nào mất, nên kế sinh nhai trong nhà đều theo đó mà làm. Anh em Hồ sinh cùng bà mẹ họ Hồ thỉnh thoảng đến thăm con gái, ai cũng thấy.