Lĩnh Nam chích quái

Chương 23: Truyện Hà Ô Lôi

Khoảng 7 phút đọc · 1.493 chữ · Bôi đen một đoạn để bình luận hoặc chia sẻ

Dịch có hỗ trợ AI · Biên tập: NHA Studio trình bày

Năm Thiệu Phong thứ sáu đời Trần Dụ Tông, người làng Ma La là Đặng Sĩ Doanh làm An phủ sứ, vâng mệnh đi sứ phương Bắc. Vợ là Võ thị ở nhà. Làng có đền thần, hiệu là thần Ma La. Tinh thần ấy đêm đêm hóa thành Sĩ Doanh, đi đứng dung mạo giống y như Sĩ Doanh, vào buồng Võ thị, cùng nàng ăn nằm, rạng sáng thì đi, không biết đi đâu. Một đêm sau, Võ thị hỏi: "Chàng đã vâng mệnh đi sứ phương Bắc, sao đêm đêm về được, còn ban ngày lại không thấy?" Thần dối rằng: "Vua đã sai quan khác đi sứ phương Bắc, mà bảo ta hầu bên cạnh, cùng vua đánh cờ, không được ra ngoài. Ta nghĩ tình nghĩa vợ chồng nên lén về, cùng nàng giãi tình ân ái, sáng mai phải vội vào chầu, không dám ở lâu." Gà gáy lại đi, Võ thị trong lòng nghi hoặc.

Đầy một năm, Sĩ Doanh đi sứ trở về, Võ thị đã đủ tháng mang thai. Sĩ Doanh tâu lên vua, vua cho giam Võ thị vào ngục. Đêm vua mộng thấy một thần nhân đến thưa: "Thần là thần Ma La, vợ Võ thị đã có thai, bị Sĩ Doanh tranh giành." Vua giật mình tỉnh. Hôm sau, vua sai quan ngục đem Võ thị ra hỏi việc. Vua liền phán: "Vợ trả Sĩ Doanh, con trả thần Ma La."

Qua ba ngày, Võ thị sinh một bọc đen, rạch ra được một đứa con trai, da như mực. Đến mười ba tuổi, đặt tên là Ô Lôi. Sắc tuy đen như sơn mà da dẻ mịn như mỡ. Mười lăm tuổi, vua triệu vào hầu, rất yêu quý, ban làm tân khách.

Ô Lôi ra ngoài chơi, gặp Lã Động Tân. Tân hỏi: "Chàng trai tốt, muốn cầu gì?" Lôi đáp: "Nay thiên hạ thái bình, nước nhà vô sự, tôi coi phú quý như mây nổi. Chỉ muốn thanh sắc, để vui tai mắt mà thôi." Động Tân cười nói: "Ngươi thích thanh sắc, được mất tương đương, danh để lại đời." Bèn bảo Ô Lôi há miệng cho xem thử. Ô Lôi há miệng cho xem. Động Tân nhổ nước bọt vào, bảo nuốt. Động Tân bay lên không mà đi.

Từ đó Ô Lôi tuy không biết chữ, nhưng nhanh nhẹn lanh lợi, nhiều chỗ hơn người, từ chương thơ phú, ca hát diễn trò, ngâm vịnh, ngâm gió đùa trăng, tiếng hát vang vọng như dội xà nhà ngăn mây, ai nghe cũng thích. Đến như đàn bà con gái, lại càng yêu thích, ai cũng muốn thấy mặt.

Vua từng ra lệnh trong triều: "Nếu thấy Ô Lôi gian dâm với con gái nhà ai, sau này vua sẽ tạ tiền một nghìn quan. Nếu ai tự ý giết thì phải đền một vạn." Vua nhiều lần cùng Ô Lôi rong chơi.

Bấy giờ ở hương Nhân Mục có một quý nhân tôn thất là quận chúa, tên A Kim, hai mươi ba tuổi. Chồng mất sớm, góa bụa, nhan sắc diễm lệ, vô song trên đời. Vua thích, cầu mà không được. Vua thường lấy làm lạ, hỏi Ô Lôi: "Ngươi có kế gì lấy được không?" Đáp: "Thần xin dốc sức một năm làm hạn, nếu không thấy mặt, tức là mưu không thành, thì thần đã chết rồi." Lạy từ biệt mà đi.

Về nhà, liền bỏ áo quần, ngâm trong bùn lầy, phơi dưới mưa nắng nóng, để cho xấu xí. Mặc quần vải, giả làm đứa chăn ngựa. Lấy một đôi sọt tre, một gói cau, đến ngoài cổng nhà chủ. Đem một gói cau biếu đứa gác cổng, xin vào cắt cỏ. Đứa gác cổng cho phép. Bấy giờ khoảng tháng năm tháng sáu, vườn hoa nhài đang rộ. Ô Lôi cắt sạch, bỏ vào sọt. Thị tỳ thấy hoa vườn hết sạch, gọi trói lại. Bị giữ ba bốn ngày, không ai nhận. Nhân đó hỏi: "Ngươi là nô nhà ai? Sao không thấy chủ đến chuộc?" Lôi đáp: "Tôi là kẻ lang thang, không cha mẹ, không chủ nhà. Thường theo đám hát rong làm thuê kiếm ăn. Hôm qua thấy một quan nhân buộc ngựa ngoài cổng nam thành. Ngựa đói không có cỏ, gia đồng cho tiền năm văn, nhờ cắt một gánh cỏ. Tôi mừng được tiền mà cắt cỏ, không biết hoa nhài là gì, ngỡ là cỏ. Nay không có gì đền, xin vào làm nô để trả nợ này." Giữ lại hơn một tháng, đám nô tỳ chủ thấy anh đói khát, cho ăn uống. Ban đêm thường ca hát. Anh chơi với đứa gác cổng, nô tỳ nhà chủ cho đến nội thị cung nữ nghe tiếng hát đều thích nghe.

Một đêm, qua giờ hoàng hôn mà không thấy thắp đèn. Quận chúa ngồi trong bóng tối, chung quanh không có người. Chủ giận lớn, gọi thị tỳ đến, trách bỏ việc, muốn đánh. Thị tỳ đều dập đầu tạ: "Chúng thần nghe tiếng ca của tên nô cắt cỏ, trong lòng rất yêu thích, vui mà quên về. Không ngờ bỏ việc đến thế. Chịu đánh đuổi cũng cam lòng." Quận chúa bỏ qua không hỏi.

Bấy giờ mùa hè nóng. Đầu canh một, quận chúa cùng bầy thị tỳ ngồi thong thả trong sân. Đón gió ngắm trăng, cho là thú vui. Chợt nghe tiếng hát Ô Lôi, cách vách lắng nghe, phảng phất như điệu nhạc nơi thiên đình, không phải tiếng cõi đời. Tinh thần hòa hợp, ý tứ sầu thương, càng yêu thích. Bèn sai thị tỳ đưa Ô Lôi vào làm gia đồng, chỉ ở bên cạnh sai khiến, dần thành người thân cận. Thường bảo ngâm vịnh để giải nỗi lòng uất kết. Ô Lôi nhân đó càng chăm chỉ chạy việc, nhọc nhằn công việc. Quận chúa cảm động vì anh, bèn mắc chứng u uất. Kéo dài ba bốn tháng, bệnh càng nặng. Thị tỳ hầu hạ lâu ngày mệt mỏi, đêm khuya ngủ say. Quận chúa gọi, không ai thức dậy. Một đêm Ô Lôi vào hầu bệnh, đến gần quận chúa. Tình khó kìm nén, quận chúa nói với Ô Lôi: "Từ khi ngươi đến đây, vì tiếng hát của ngươi khiến ta thành bệnh." Bèn cùng Ô Lôi nên chuyện, bệnh dần khỏi.

Từ đó tình ái ngày càng mật thiết, đến cả những việc xấu xa cũng chẳng còn kiêng nể, muốn lấy ruộng đất cho Ô Lôi làm nhà. Lôi nói: "Thần vốn không có nhà ở, nay gặp quận chúa là thiên tiên thật, đó là phúc của thần, thần không cần ruộng đất cùng vàng bạc châu báu, chỉ xin quận chúa cho chiếc mũ khảm vàng trang ngọc dâng vào triều, được đội thử một lần, chết cũng nhắm mắt." Chiếc mũ khảm vàng trang ngọc là của tiên đế ban để dâng lễ triều cống. Đến lúc này cũng không tiếc mà cho Ô Lôi.

Ô Lôi có mũ, bèn lén đi về, đội mũ vào yết kiến vua. Vua thấy rất mừng. Liền sai quận chúa vào triều. Ô Lôi đội mũ khảm vàng trang ngọc đứng hầu. Vua nói: "Có biết Ô Lôi không?" Quận chúa nhìn anh, mặt đầy hổ thẹn. Bấy giờ Ô Lôi có bài thơ quốc ngữ (chữ Nôm), đại ý nói: nhiều năm nguyện làm tôi tớ, đổi lấy một nàng thiên tiên kề bên. [Nguyên văn thơ Nôm trong bản Wikisource khó đọc, nên chỉ dịch ý.] Từ đó tiếng đồn khắp thiên hạ. Con gái nhà vương hầu thường chế giễu. Có thơ quốc ngữ rằng, đại ý: nhà quyền quý ít người được thấy mặt, chỉ vì thanh sắc mà say đắm, đáng tiếc lại đáng sợ. [Cũng chỉ dịch ý.] Tuy có thơ khinh bỉ, nhưng họ vẫn thường bị tiếng hát lôi cuốn, tránh không được, từng cùng anh qua lại, ai ai cũng không dám đánh đập, vì sợ chiếu chỉ trước đó, truy đòi tiền bồi thường.

Sau, anh tư thông với con gái đích của Minh Uy Vương, bị bắt giữ nhưng chưa giết. Hôm sau, Minh Uy Vương dâng tấu: "Ô Lôi ban đêm vào nhà thần, đen trắng khó phân, đã giết chết, xin lệnh tạ bao nhiêu tiền nộp." Vua không biết là chưa giết, liền phán: "Lúc ấy giết thì không bàn tội." Bấy giờ Huy Từ hoàng hậu là chị ruột của Minh Uy Vương, vua cũng không để ý. Minh Uy Vương về nhà, giết anh. Ô Lôi sắp chết, ngâm thơ quốc ngữ, đại ý: sống chết đã có số, nam nhi đã có tiếng anh hào; vì thanh sắc mà cam lòng chết. [Cũng chỉ dịch ý.] Lại nói: "Lã Động Tân bảo ta: 'Thanh sắc của ngươi, được mất tương đương.' Lời ấy đã ứng nghiệm."

Hết chương 23

Chương sauTruyện Dạ Xoa Vương

Đọc chương 24 →

Bình luận về truyệnTrang truyện