TIỀN-CĂN BÁO-HẬU
前根報後
Bá-tước Mông-tê Cà-rít-tô sự tích
(của ông Alexandre DUMAS cha soạn)
Traduit par
CUỐN THỨ SÁU
In lần đầu 1000 cuốn
Giá mỗi cuốn...... 0 $ 30
(Cấm không được in theo nguyên bổn)
Sách nào không đóng con dấu sau đây là sách gian chẳng nên mua.
XXV
Hồi cố hương dọ tin tức
Trời vừa hừng đông nhứt, Đăn-tết lồm cồm chờ dậy, đợi cho mau sáng. Chừng mặt trời ló bóng Đăn-tết bèn leo lên cao dòm ngó tứ phương, thì chẵng thấy đều chi lạ.
Đăn-tết bèn trèo xuống mà chun vào hang, lấy ngọc bỏ đầy túi rồi, đậy nấp thùng lại, lấp đất, dậm đạp bằng địa rồi, lấy cát rải lên trên mặt, đoạn chạy ra miệng hang ôm tấm sắt ngoài lấp lại, lấy đất thoa cho bít lằng hở, bứng cây bậy cặm vào mấy chỗ hở mà trồng, lấy cát rải cùng cho lấp mất dấu chưn, đoạn đi lại chỗ cũ mà đợi thoàn Tiễu Hà-mê-li trở lại, vì nay đã tìm được vàng ngọc rồi, không cần phải ở đây mà giữ hang làm chi, phải trở lại thế gian lo thù trã nghĩa đền cùng hưởng cuộc vinh huê phú quí.
Đến ngày thứ sáu bọn gian thương trở lại cù-lao vô chũ. Thoàn còn ở ngoài khơi mà Đăn-tết đà nhìn biết rồi. Khi bạn lên thăm thì Đăn-tết giã còn đau mà nói: Nay thương tích đã nhẹ rồi mà trong mình hởi còn đau như dần. Bọn gian thương thuật việc đi đường cho Đăn-tết nghe: Vốn thoàn vừa sang hàng rồi thì thấy tại cữa Tu-lông có một chiếc thuyền quan gòi chạy ra rượt, hồi đó ai cũng tiếc mà nói: chớ phải có Đăn-tết ở dưới thoàn thì dể trở tay, mà cũng may nhờ trời tối và gió xuôi, nên thoàn chạy khỏi mà về tới đây. Bạn bè và Gia-cỗ-bộ tiếc cho Đăn-tết không được đi chuyến nầy, vì mỗi đứa chia phần ăn là 50$00. Đăn-tết nghe vậy mà chẳng động dụng, kế chiều lại bạn bè chở Đăn-tết xuống thoàn, kéo neo chạy về thành Li-huộc.
Đăn-tết lên bờ đến nhà tên Du-giêu kia mà bán bốn hột ngọc kim cang, mỗi hột là 5000 quan. Lẻ thì tên Du-giêu ấy hỏi căn do sao mạch-lô mà có ngọc đem đi bán, song vì nó có lời mỗi hột là 1000 quan, nên nó điềm nhiên mua hối.
Sáng ra Đăn-tết đi mua một chiếc thuyền mới cho Gia-cỗ-bộ và giao cho nó 100 bạc, bảo nó đi mướng bạn, đặng chạy về Mạt-xây hỏi thăm coi ông già của Đăn-tết ở đường Mĩ-lăn còn mạnh giỏi chăng, lại rồi phải qua làng Ca-tà-lăn mà hỏi thăm cô Mết-xê-đết nay ra thể nào.
Gia-cổ-bộ nghe nói vậy tưởng mình là nằm chiêm bao. Đăn-tết bèn nói dối với va rằng: Cha mẹ giàu có, song vì giận lẩy mà đi mạch-lô, chớ không phải là nghề cũa mình. Nay đến thành Ly-huộc mới lảnh được gia tai cũa bác, nên mới có tiền bạc dư dã vậy. Gia-cỗ-bộ thấy Đăn-tết ăn học tót chúng và tánh tình cang đảm thì liền tin bằng lời không chút nghi tâm.
Qua ngày thứ Đăn-tết, khi Gia-cổ-bộ lên đường, thì có dặn, chừng ra về thì phải chạy thẳng đến cù-lao vô chũ mà hội diện với mình.
Nói về lái thoàn nghe Gia-cổ-bộ thuật chuyện Đăn-tết mới lảnh gia tài, mà lại đã mãn kỳ ba tháng nên Đăn-tết xin thôi, thì va năn nĩ cho Đăn-tết ở thêm vài tháng nữa, Đăn-tết không chịu. Trước khi Đăn-tết lấy tiền bạc ra rất nhiều mà cho bạn bè, đoạn từ biệt lái thoàn, bỏ lên bờ đi mất.
Vẫn Đăn-tết từ giã bạn lái rồi, bèn tuốc qua thành Giên. Khi vừa đến nơi thì thấy người ta đang thữ một chiếc du-lịch-thoàn cũa người Hồng-mao kia đặt đóng, giá là bốn muôn quan. Đăn-tết trả cho thợ đóng thoàn 6 muôn mà mua giựt; thợ chịu bán, vì người Hồng-mao còn mắc qua chơi bên Thoại-sỉ một tháng nữa mới trở lại, cũng đũ giờ mà đóng chiếc khác, Đăn-tết bèn dắc thợ đóng thuyền tới nhà Du-giêu kia mà giao bạc. Thợ đóng thoàn muốn lãnh đi kêu bạn, song Đặn-tết nói không cần, một lo đóng trên đầu giường ngũ dưới thuyền một cái tũ có ba đáy, gắn chì khóa kín đáo, đừng cho ai biết. Qua ngày mai tủ kín làm rồi, cách hai giờ sau Đăn-tết cầm lái một mình mà chạy ra khơi, ai ai cũng đều khen ngợi.
Đăn-tết cứ việc ngồi tại bồng lái mà khiến thoàn, tự ý, muốn đi cách nào, nó bèn vâng theo. Đăn-tết thấy vậy trong lòng trầm trỗ khen: thiệt thợ ở thành Giên đóng thoàn nhẹ nhàn và khéo léo. Các kẻ đứng coi va chạy cho mút con mắt rồi liền cùng nhau đố cả: kẻ thì nói chắc đây ông đó chạy đi cù-lao Cọt, người nói ổng chạy đi cù-lao En-bờ, kẻ khác lại nói ổng chạy về Y-pha-nho, chớ không ai nghi cho Đăn-têt chạy ra hòn vô chủ.
Chiều tối ngày sau Đăn-tết tới cù-lao Mông-tê Cà-rít-tô, va bèn đem thoàn đậu núp vào vịn nhỏ chớ không đậu phía ngoài. Đăn-tết đậu thuyền rồi, nhảy tuốc lên bờ, đi rảo tứ phía, thì không thấy chi lạ, không có dấu người đến đó mà làm gì, đâu đó còn y như khi chàng va ra đi.
Sáng ra Đăn-tết đem hết vàng ngọc xuống thoàn mà giấu vào tủ kín gần trên đầu nằm. Đăn-tết ở đó đợi 8 ngày, mổi bữa chạy bườm đi vòng cù-lao mà thăm dọ, biết hết tình hình chổ sâu chổ cạn; các đoi, các vịn va đều thuộc ráo.
Đúng 8 ngày Đăn-tết thấy ngoài khơi có một chiếc thuyền nhỏ chạy bườm chỉ mũi vào hòn vô chủ, Đăn-tết nhìn một hồi biết là thuyền cũa Gia-cỗ-bộ đi Mạt-xây về. Khi thuyền ghé vào bờ, Đăn-tết hỏi thăm tin cha thì mới hay cha đã chết rồi, hỏi thăm tin nàng Mẹt-xê-đết, thì mới rỏ đã lưu lạt đâu mất tích. Đăn-tết nghe tin buồn thảm như vậy mà mặt không đổi sắc. Anh ta bèn lên bờ, cấm không cho ai đi theo.
Cách hai giờ Đăn-tết xuống thuyền kêu hai tên bạn cũa Gia-cổ-bộ qua thoàn va mà giúp thượng bườm. Các việc xong xã rồi thì Đăn-tết dạy Gia-cổ-bộ trương bườm chạy theo mình, nhắm cữa Mạt-xây mà trực chỉ. Đăn-tết muốn biết nhiều chuyện nên phải thân hành về cố-lý, vì nay chẳng còn sợ ai nhìn được nữa, va đã khác hình, đổi dạng rồi, mà lại anh ta cũng biết nhiều cách cải trang, hoán dạng, dể như chơi. Ngày kia du-lịch-thuyền cũa Đăn tết xơm vào cữa Mạt-xây, có chiếc tiễu thuyền cũa Gia-cỗ-bộ theo sau, vào đậu nơi bển mà kỳ xưa chúng dẫn va xuống ghe đặng giải ra Đại-thiên-lao đó.
Khi Đăn-tết thấy trong cù-lạp quan thầy đi xét các thuyền vào bến, có một tên Sơn-đầm ngồi, thì trong lòng anh ta bắt hồi hộp phập phồng, Đăn-tết bèn trình giấy thông hành hồng-mao cũa chàng va đã mua tại thành Ly-huộc, thì tên Sơn-đầm cho phép va lên bờ liền, chẳng hề ngăn cấm, hoặc câu thúc trành tròn đều chi. Đăn-tết đi được vài bước kế gặp một tên mạch-lô quen ở mướng dưới tàu Pha-ra-ông. Mà khá tên mạch-lô ấy thấy Đăn-tết, không nhớ, không ngở là quan thầy mình khi trước, Đăn-tết xơm tới hỏi thăm nhiều đều thì mạch-lô ấy trả lời mà bộ tướng tự nhiên, không có nghi nan hay là nhớ mạy người nầy sao lại giống Đăn-tết, gì hết. Đăn-tết bèn móc túi lấy tiền cho tên mạch-lô ấy rồi bỏ đi. Một chập tên mạch-lô chạy theo kêu Đăn-tết mà nói rằng:
— Nầy ông, hồi nãy ông tưởng là cho tôi bạc cắt nữa đồng, mà kỳ thiệt ông cho tôi lộn đến một đồng vàng.
— Phải, ta cho bậu lộn rồi, song vì bậu có lòng ngay thật, không tham, nên ta thưởng thêm cho bậu 1 đồng vàng nữa.
Mạch-lô ta giơ tay thọ thưởng mà mắt ngó sững Đăn-tết, nên không kịp cám ơn, chừng Đăn-tết đi xa rồi, mạch-lô ta mới nói:
— Đây, chắc là vua chúa gì, ở Ấu-độ qua chơi xứ ta, nên ăn ở hời hợt quá vậy.
Đăn-tết và đi và buồn bã vô cùng, vì phong cảnh xưa sao, nay cũng còn y như cựu, đổ vật tư nhơn. Khi Đăn-tết đi về gần tới nhà, hai chưn nó bắt yếu xịu muốn té quị xuống đất, thiếu chút nữa đà bị xe cáng rồi. Đăn-tết lần lần lên thang vào căn phố chổ cha ở khi trước, mà nay các bông huê cùng là giây leo đã điêu tàn đâu mất hết, vả lại phố bây giờ người khác mướn ở. Đăn-tết làm bộ lân la hỏi thăm nầy nọ, đặng ở đó cho lâu mà nhớ vong linh cha mình.
Chũ mướn phố ấy là hai vợ chồng còn trẻ mới làm bạn cùng nhau, Đăn-tết nghe nói vậy lại càng đau lòng xót dạ, thở ra một cái rất dài. Đồ đạt ghế bàn giường tũ cũa ông già đâu mất hết, cho đến giấy bông dán vách cũng mất rồi, không còn vật chi đặng nhắc tích cha. Tuy cái giường mới khác với giường cũ, chớ cũng để y một chỗ, nên Đăn-tết, khi thấy cái giường, liền mũi lòng rơi lụy, chắc cha mình rầu mà lâm bệnh bỏ mình chỗ ấy.
Hai vợ chồng tơ ấy thấy mặt mày Đăn-tết oai nghi, đề đạm, sao nước mắt nhỏ sa, mà diện mạo không có dấu châu mày. Tuy lấy làm lạ mà không dám hỏi duyên cở, cứ việc đi tránh ra đàng sau, để cho Đăn-tết khóc thong thả. Chừng Đăn-tết kiếu ra về, hai vợ chồng chạy ra đưa đón và nói: chừng nào muốn lại thăm chổ cũ cũng được, không hề ngăn cản đâu. Khi Đăn-tết xuống tới từng dưới, ghé triệng lại chổ ở Cà-đờ-rút mà hỏi thăm, té ra họ nói Cà-đờ-rút vì lổ lã nên nay đã dời nhà qua đường Ben-gạc lập quán bán cơm bán cho bộ hành thương khách mà độ hồ khẩu. Đăn-tết nghe vậy bỏ ra đi hỏi thăm nhà chủ phố. đến nơi giã tên là người cự phú ở Hồng-mao tên là Huynh-mo, hỏi nài mua giảy phố ấy. Chủ phố đòi tới 2 muôn rưởi quan, anh ta chịu mua liền, chớ phải đòi đến 50 muôn anh ta cũng mua mà.
Nội ngày ấy No-te viết thơ cho hai vợ chồng trẻ ở căn phố của ông già Đăn-tết hay rằng chủ mới xin hai vợ chồng dọn qua căn khác tốt hơn mà không đòi thêm tiền. Các người ở phố ấy nghe công việc như vậy, thì cứ luận bàn, dị nghị cả tuần mà không hề rỏ duyên cớ, tôn tích chi ráo. Có một đều họ lấy làm lạ hơn nữa là người chủ mới mua phố ấy tối lại đi qua làng Ca-tà-lăn kiếm nhà mà hỏi thăm những kẻ đã đi mất biệt hơn 15, 16 năm nay rồi.
Sáng ra nhà nào mà anh va hỏi thăm hồi hôm đó, đều được va cho mổi nhà một chiếc nghe lưới mà đền ơn. Các kẻ ấy muốn tìm va mà cám ơn, song họ nói thấy va cỡi ngựa chạy ra phía cữa tã thành Mạt-xây mà đi mất.