Xưởng sữa quả thật đáng để ngắm nhìn: đó là một khung cảnh khiến người ta thèm muốn đến phát sốt khi đang ở giữa những con phố nóng bức bụi bặm – sự mát lạnh, sự tinh khiết, hương thơm tươi mát của phô mai vừa ép, của bơ cứng, của những thùng gỗ luôn được tắm trong nước sạch; sắc màu dịu dàng của đồ gốm đỏ và những bề mặt màu kem, gỗ nâu và thiếc đánh bóng, đá vôi xám và lớp gỉ sắt màu cam đỏ đậm trên những quả cân, móc và bản lề bằng sắt. Nhưng người ta chỉ có được một ấn tượng mơ hồ về những chi tiết ấy khi chúng vây quanh một cô gái mười bảy tuổi xinh đẹp đến mê hồn, đứng trên đôi guốc gỗ nhỏ và vươn cánh tay lúm đồng tiền để nhấc một cân bơ ra khỏi bàn cân.
Hetty đỏ mặt màu hồng thẫm khi Đại úy Donnithorne bước vào xưởng sữa và nói chuyện với nàng; nhưng đó không phải là một cơn đỏ mặt bối rối, vì nó được quấn quanh bởi những nụ cười và lúm đồng tiền, và bởi những tia lấp lánh dưới hàng mi dài, cong, sẫm màu; và trong khi dì nàng đang thao thao với chàng về lượng sữa hạn chế phải dành cho bơ và phô mai chừng nào bê con chưa cai sữa hết, và lượng sữa nhiều nhưng chất lượng kém của giống bò sừng ngắn, được mua về để thử nghiệm, cùng với những chuyện khác hẳn phải thú vị đối với một quý ông trẻ tuổi một ngày kia sẽ là địa chủ, Hetty tung và vỗ nhẹ cân bơ của mình với vẻ tự tin, làm duyên, ranh mãnh ý thức rằng không một cái xoay đầu nào của nàng bị bỏ lỡ.
Có nhiều loại sắc đẹp khác nhau, khiến đàn ông tự biến mình thành kẻ ngốc theo nhiều kiểu khác nhau, từ tuyệt vọng đến ngượng nghịu; nhưng có một loại sắc đẹp dường như được tạo ra để làm quay cuồng đầu óc không chỉ của đàn ông, mà của mọi loài động vật có vú thông minh, kể cả phụ nữ. Đó là vẻ đẹp như của mèo con, hay những chú vịt con bé xíu lông tơ đang tạo ra những tiếng ríu rít nhẹ nhàng bằng chiếc mỏ mềm mại, hay những em bé vừa bắt đầu chập chững bước đi và bắt đầu tham gia vào những trò nghịch ngợm có chủ đích – một vẻ đẹp mà bạn không bao giờ có thể giận dữ, nhưng lại cảm thấy muốn bóp nghẹt vì không thể hiểu nổi trạng thái tâm trí mà nó ném bạn vào. Sắc đẹp của Hetty Sorrel thuộc loại đó. Dì nàng, bà Poyser, người tuyên bố khinh thường mọi nét quyến rũ cá nhân và có ý định làm người cố vấn nghiêm khắc nhất, vẫn liên tục lén lút ngắm nhìn những nét duyên dáng của Hetty, bị mê hoặc bất chấp chính mình; và sau khi thực hiện một trận mắng mỏ như tự nhiên tuôn ra từ nỗi lo lắng muốn đối xử tốt với cháu gái của chồng – đứa trẻ tội nghiệp không còn mẹ để mắng nó! – bà thường thú nhận với chồng, khi họ đã ở ngoài tầm nghe, rằng bà tin chắc rằng, “con bé càng hư hỏng bao nhiêu thì trông càng xinh đẹp bấy nhiêu.”
Kể ra cũng chẳng ích gì khi tôi nói với bạn rằng đôi má Hetty tựa cánh hoa hồng, rằng những lúm đồng tiền đùa giỡn quanh đôi môi đang chu chu, rằng đôi mắt to sẫm màu của nàng ẩn giấu một vẻ tinh nghịch dịu dàng dưới hàng mi dài, và mái tóc xoăn của nàng, dù bị vén cả ra sau dưới chiếc mũ tròn khi làm việc, vẫn lén lút buông xuống thành những lọn xoăn sẫm màu mảnh mai trên vầng trán và quanh đôi tai trắng như vỏ sò; cũng chẳng ích gì khi tôi nói đường nét chiếc khăn quàng cổ màu hồng pha trắng của nàng đáng yêu biết bao, được nhét gọn vào vạt áo thân màu mận chín, hay chiếc tạp dề vải lanh dùng để làm bơ, với phần yếm trước ngực, trông như một thứ mà các bà công tước phu nhân phải bắt chước may bằng lụa, vì nó buông rủ theo những đường nét duyên dáng đến thế, hay đôi tất nâu và đôi giày đế dày có khóa của nàng đã mất hết vẻ thô kệch mà chắc chắn chúng phải có khi không có bàn chân và mắt cá chân của nàng bên trong—tất cả đều vô ích, trừ phi bạn đã từng thấy một người phụ nữ tác động đến bạn như Hetty đã tác động đến những người nhìn nàng, vì nếu không, dù bạn có thể hình dung ra hình ảnh một người phụ nữ xinh đẹp, nàng cũng sẽ chẳng giống chút nào cô thiếu nữ giống mèo con đầy mê hoặc ấy. Tôi có thể kể ra tất cả những nét quyến rũ thần thánh của một ngày xuân tươi sáng, nhưng nếu trong đời bạn chưa từng hoàn toàn quên mình khi căng mắt dõi theo con chim chiền chiện bay vút lên, hay khi lang thang qua những con đường làng tĩnh lặng lúc những bông hoa vừa hé nở phủ lên chúng một vẻ đẹp thầm lặng linh thiêng như vẻ đẹp của những lối đi trong nhà thờ được chạm trổ, thì bản liệt kê miêu tả của tôi có ích gì đâu? Tôi không bao giờ có thể làm cho bạn hiểu được ý tôi muốn nói về một ngày xuân tươi sáng. Vẻ đẹp của Hetty là vẻ đẹp của thủy triều mùa xuân; đó là vẻ đẹp của những sinh vật non trẻ đang nô đùa, chân tay tròn trịa, nhảy nhót, đánh lừa bạn bằng vẻ ngây thơ giả tạo—chẳng hạn như vẻ ngây thơ của một con bê con có vầng trán hình ngôi sao, khi nó muốn đi dạo ra ngoài phạm vi cho phép, đã dẫn bạn vào một cuộc đua vượt rào đầy gian khổ qua hàng rào và mương rãnh, và chỉ chịu dừng lại giữa một đầm lầy.
Và những tư thế và cử động đẹp nhất mà một cô gái xinh đẹp có được chính là khi làm bơ—những cử động hất tay tạo nên đường cong duyên dáng cho cánh tay, và sự nghiêng sang một bên của chiếc cổ tròn trắng ngần; những cử động vỗ nhẹ và lăn tròn bằng lòng bàn tay, cùng những thao tác khéo léo và hoàn thiện mà không thể nào thực hiện được nếu thiếu sự tham gia tích cực của đôi môi chu chu và đôi mắt sẫm màu. Và rồi chính khối bơ dường như truyền thêm một nét quyến rũ tươi mới—nó thật tinh khiết, thật thơm ngát; nó được lấy ra khỏi khuôn với một bề mặt rắn chắc đẹp đẽ, như đá cẩm thạch dưới ánh sáng vàng nhạt! Hơn nữa, Hetty đặc biệt khéo léo trong việc làm bơ; đó là việc duy nhất mà dì nàng cho phép trôi qua mà không phê bình gay gắt; vì vậy nàng thao tác với tất cả vẻ duyên dáng của một người thành thạo.
“Tôi hy vọng bác sẽ sẵn sàng cho một ngày hội lớn vào ba mươi tháng Bảy, bà Poyser,” Đại úy Donnithorne nói, sau khi đã tỏ vẻ thán phục vừa đủ đối với phòng làm bơ và đưa ra vài nhận xét tùy hứng về củ cải Thụy Điển và bò sừng ngắn. “Bác biết chuyện gì sẽ diễn ra hôm đó rồi đấy, và tôi mong bác sẽ là một trong những vị khách đến sớm nhất và về muộn nhất. Cô Hetty, cô hứa dành cho tôi hai điệu nhảy nhé? Nếu bây giờ tôi không nhận được lời hứa của cô, tôi biết mình khó lòng có cơ hội, vì tất cả các anh nông dân trẻ bảnh bao sẽ tìm cách giữ chân cô.”
Hetty mỉm cười và đỏ mặt, nhưng trước khi nàng kịp trả lời, bà Poyser đã xen vào, sửng sốt trước chính ý nghĩ rằng cậu chủ trẻ có thể bị loại khỏi vòng bởi bất kỳ đối tác kém sang trọng nào.
“Thật đấy, thưa cậu, cậu thật tử tế khi để ý đến con bé như vậy. Và tôi chắc chắn rằng, bất cứ khi nào cậu vui lòng nhảy với nó, nó sẽ lấy làm tự hào và biết ơn, dù có phải đứng yên suốt cả buổi tối còn lại.”
“Ồ không, không, như thế thì quá tàn nhẫn với tất cả những chàng trai trẻ khác biết nhảy. Nhưng cô sẽ hứa với tôi hai điệu nhảy chứ?” viên đại úy tiếp tục, quyết tâm khiến Hetty phải nhìn mình và nói chuyện với mình.
Hetty nhún người chào một cách duyên dáng nhất, và liếc nhìn chàng với ánh mắt nửa e thẹn nửa làm duyên khi nàng nói, “Vâng, cảm ơn cậu.”
“Và bác phải đưa tất cả các cháu đến nhé, bà Poyser; cả bé Totty, lẫn các cậu con trai. Tôi muốn tất cả trẻ nhỏ nhất trong điền trang đều có mặt—tất cả những đứa trẻ sẽ trở thành những chàng trai cô gái khỏe mạnh khi tôi đã là một lão già hói đầu.”
“Ôi trời, thưa cậu, còn lâu lắm mới tới lúc đó,” bà Poyser nói, hoàn toàn bối rối trước việc cậu chủ trẻ nói về bản thân một cách nhẹ nhàng như vậy, và nghĩ xem chồng bà sẽ thích thú ra sao khi nghe bà kể lại mẩu hài hước quý tộc hiếm có này. Viên đại úy được cho là “rất hay pha trò,” và rất được yêu mến khắp điền trang nhờ cách cư xử phóng khoáng. Mọi tá điền đều chắc chắn rằng mọi chuyện sẽ khác đi khi quyền cai quản về tay chàng—sẽ có một sự sung túc như thời hoàng kim với vô số cổng mới, trợ cấp vôi bón ruộng, và lợi tức mười phần trăm.
“Nhưng hôm nay Totty đâu rồi?” chàng nói. “Tôi muốn gặp con bé.”
“Con bé đâu rồi, Hetty?” bà Poyser nói. “Nó vừa vào đây cách đây không lâu.”
“Cháu không biết. Cháu nghĩ nó ra nhà nấu bia chỗ Nancy rồi.”
Người mẹ đầy tự hào, không cưỡng nổi cám dỗ muốn khoe bé Totty, lập tức đi ra bếp sau để tìm con, tuy nhiên không khỏi lo ngại rằng có chuyện gì đó đã xảy ra khiến dáng vẻ và trang phục của con bé không còn thích hợp để ra mắt.
“Vậy khi làm bơ xong, cô có mang ra chợ bán không?” trong lúc đó, viên Đại úy hỏi Hetty.
“Ồ không, thưa cậu; không phải khi nó nặng như vậy. Cháu không đủ sức mang đi. Alick chở nó trên lưng ngựa.”
“Không, tôi chắc chắn đôi tay xinh đẹp của cô sinh ra không phải để mang những thứ nặng nề như vậy. Nhưng thỉnh thoảng cô có đi dạo vào những buổi tối dễ chịu thế này không? Sao cô không đi dạo trong rừng Chase một lúc, giờ ở đó xanh tươi và dễ chịu lắm? Tôi hầu như chẳng bao giờ gặp cô ở đâu ngoài ở nhà và ở nhà thờ.”
“Dì không thích cháu đi dạo trừ khi cháu có việc phải đi đâu đó,” Hetty nói. “Nhưng thỉnh thoảng cháu có đi xuyên qua rừng Chase.”
“Và cô có bao giờ đến thăm bà Best, quản gia không? Tôi nghĩ tôi từng thấy cô một lần trong phòng quản gia.”
“Không phải bà Best, mà là bà Pomfret, hầu phòng của tiểu thư, người cháu đến thăm. Bà ấy đang dạy cháu thêu mũi lều và cách mạng ren. Chiều mai cháu sẽ đến uống trà với bà ấy.”
Lý do vì sao có khoảng trống cho cuộc chuyện trò riêng tư này chỉ có thể biết được khi nhìn vào gian bếp sau, nơi người ta phát hiện Totty đang chà một túi phẩm xanh lạc lõng lên mũi, đồng thời để vài giọt chàm rơi thoải mái xuống chiếc tạp dề buổi chiều của con bé. Nhưng giờ con bé xuất hiện, nắm tay mẹ—đầu chiếc mũi tròn hơi bóng lên vì vừa được kỳ cọ vội vàng bằng xà phòng và nước.
“Đây rồi!” viên Đại úy nói, nhấc con bé lên và đặt nó lên kệ đá thấp. “Totty đây rồi! À này, tên khác của con bé là gì? Nó đâu được rửa tội là Totty.”
“Ồ, thưa cậu, chúng tôi gọi nó lệch hẳn tên thật. Charlotte mới là tên rửa tội của nó. Đó là tên trong dòng họ ông Poyser: bà nội của ông ấy tên là Charlotte. Nhưng ban đầu chúng tôi gọi nó là Lotty, rồi giờ thành Totty. Nói thật thì nghe giống tên chó hơn là tên một đứa trẻ Cơ Đốc.”
“Totty là một cái tên tuyệt vời. Này, con bé trông đúng là một Totty. Nó có túi áo không?” viên Đại úy nói, tay sờ vào các túi áo ghi-lê của mình.
Totty lập tức với vẻ nghiêm trang hết mực vén váy lên, để lộ một chiếc túi nhỏ màu hồng hiện đang trong tình trạng xẹp lép.
“Nó chẳng có gì trong đó cả,” con bé nói, trong khi nhìn xuống chiếc túi rất chăm chú.
“Không có gì à! Tiếc quá! Một chiếc túi xinh xắn như vậy. Nào, ta nghĩ ta có vài thứ trong túi của ta sẽ tạo ra tiếng leng keng vui tai trong đó. Đúng vậy! Ta xin thề là ta có năm đồng bạc tròn nhỏ, và hãy nghe xem chúng tạo ra tiếng động dễ thương làm sao trong chiếc túi hồng của Totty.” Nói rồi ông lắc chiếc túi đựng năm đồng sáu xu trong đó, và Totty nhe răng ra cười, nhăn mũi lại đầy vui sướng; nhưng, đoán rằng chẳng còn gì để nhận thêm bằng cách nán lại, con bé nhảy xuống khỏi kệ và chạy đi để làm chiếc túi kêu leng keng cho Nancy nghe, trong khi mẹ nó gọi với theo, “Ôi xấu hổ quá, đồ hư đốn! Không cảm ơn cậu Đại úy vì những gì cậu đã cho con. Cháu chắc chắn, thưa cậu, cậu thật tốt bụng; nhưng con bé được nuông chiều quá đáng; cha nó không bao giờ để ai nói ‘không’ với nó bất cứ điều gì, và chẳng ai quản nổi nó. Vì nó là con út, và là con gái duy nhất.”
“Ồ, con bé là một đứa trẻ mũm mĩm ngộ nghĩnh; tôi không muốn nó khác đi chút nào. Nhưng giờ tôi phải đi rồi, vì tôi đoán cha xứ đang đợi tôi.”
Với một lời “tạm biệt”, một cái liếc nhìn tươi sáng, và một cái cúi chào dành cho Hetty, Arthur rời khỏi xưởng sữa. Nhưng chàng đã lầm khi tưởng rằng có người đang đợi mình. Ông cha xứ đã quá say mê trong cuộc trò chuyện với Dinah đến nỗi ông chẳng muốn kết thúc sớm hơn chút nào; và giờ đây bạn sẽ được nghe những gì họ đã nói với nhau.