HỒI THỨ HAI MƯƠI SÁU
Bị thế bức chẵng nhìn lời thệ ước,
Lấy lẻ công biện bạch nợ tình chung.
Một lác kế cữa mở ra, thấy một lảo-bà và một người gái
trẻ, cầm đèn trong cữa bước ra, rảo mắt ngó xem mổi
người. Khi ngó tới Thu-Hà và Vỏ-đông-Sơ, thì người gái
kia vùng la lên và nói: Uả cô, uã quan-nhơn, rồi chạy
lại ôm Thu-Hà và rưng rưng hai hàng giọt lệ.
Thu-Hà ngó lại thấy thể-nữ Xuân-Đào, thì mừng và hỏi:
Sao mi ở đây? Và ở đây với ai?
Xuân-Đào nói: Từ khi tôi ở Thạch-đình gặp Vỏ-quan-nhơn, nữa đêm đến đó kiếm cô, chẳng dè thấy thơ cô đễ lại
thì tưởng cô đã trầm thân tự tữ, nơi chốn vực thẩm biển
sâu rồi, nên tôi theo Quan-nhơn về ở với mẹ tôi đây từ ấy
đến nay, chẳng dè ngày nay cô cháu đặng trùng phùng.
và đặng thấy Vỏ-quan-Nhơn đây, thì mừng nầy biết sao
mà nói đặng, đó rồi mẹ con Xuân-Đào mời các anh em
vào nhà và dọn một phòng riêng cho Thu-Hà ngơi nghĩ.
Thu-Hà vô giường thì cúi mặt làm thinh chỉ ngồi thiêm
thiếp, xem lại thì gương đào giá dượi, mày nguyệt nhăn nho,
vì đương so đo một mối tơ tình, nó xăng xích bên lòng,
không vò mà rối.
Kế đó Vỏ-đông-Sơ bước vô lại đứng một bên và nói:
Ái-khanh bây giờ trong mình thể nào? Sao xem sắc mặt
có vẻ thảm đạm ưu sầu, hay là quí thể có đều chi chẳng
yên, xin nói ra cho biết.
Thu-Hà day lại thấy Đông-Sơ đứng kế một bên, thì lấy tay
xô Đông-Sơ dang ra, rồi cúi mặt làm thinh, chẳng một lời
chi đáp lại.
Đông-Sơ thấy vậy thì lấy làm lạ kỳ, rồi tiếp mà hỏi nữa:
Ái-khanh ôi! bấy lâu kẻ chơn trời người góc biễn, biết
bao nhiêu là tháng đợi ngày trông, nay hai ta đặng gặp
nhau đây, lẻ thì chẳng xiết vui mừng, nhưng cớ sao ái-khanh lại nở làm thinh, mà chẳng tỏ một lời hơn thiệt?
Thế thì ái-khanh đã quên những lời ngày xưa thệ ước,
những lúc câu chuyện giọng tình, nên lẳng lặng làm thinh,
mà tỏ rằng lòng kia lơ lãng đó chăng? Hay là ái-khanh đã
quên cái người ôm ấp một khối chung tình từ ấy nhẩn nay
với ái-khanh, rất thương yêu triếu mến đó chăng?
Ái-khanh ôi! ái-khanh hảy ngó lại mà coi, cái người ấy
bây giờ đương đứng trước mặt một kẻ rất triếu mến thương
yêu đây, và người ấy bây giờ đương đứng mà ao ước trông
mong, một đều phối hiệp lương duyên cùng ái-khanh,
không cơn nào mà nguôi lòng đổi ý cho đặng, người ấy
bấy giờ đây là Võ-đông-Sơ, kìa ai là Thu-Hà thì xin đoái
tình mà xem lại?
Thu-Hà nghe rồi đứng dậy ngó Đông-Sơ cách lơ láo và
trả lời rằng: Tôi chẳng phải là ái-khanh của người ấy,
và cũng chẳng phải là Thu-Hà của Đông-Sơ, đó đâu, những
lời ngày xưa thệ ước, nay đã xem như bọt nước chảy
dòng sông; cái khối chung tình ngày xưa, nay xem như
một bóng đương quang nó làm tang giọt tuyết, người ấy
tuy bây giờ đứng đó, nhưng tôi chẳng dám gần, người ấy
tuy bây giờ ở đây, nhưng tôi không nhìn đặng.
Nói tới đây liền lấy tay ôm ngực, và sắc mặt buồn xàu, kế đám giạc nghĩ cụ ưu phiền lừng lẫy nỗi lên, rồi đánh
một trận với đám giặc ân tình trong trái tim, làm cho
cả một tòa lương tâm đều phập phồng hồi hộp, đó
rồi Thu-Hà mặt mày chán ván, té xiểu nơi giường, còn
Đông-Sơ nghe mấy nhiêu lời, thì ngọn lữa phẩn khích
trong lòng, hực hực xung lên, làm cho héo ruột xàu gan,
rồi cả và mình đều rướm rướm mồ hôi, đổ ra như tấm.
Đông-Sơ ngó Thu-Hà sững sờ một hồi, và tầm tư sự
nghĩ rằng: Lạ thay, từ khi tri ngộ Thu-Hà tại Hoa-viên
đến nay, ta chưa hề có đều chi phụ nghĩa bạc tình cùng
nàng, và cũng chẳng có đều chi làm cho nàng phiền lòng
mích dạ, cớ sao nay lại buông lời lạt lẻo, xem ra như
người đã bội nghĩa vong tình, hay là nàng đã gá cuộc nhơn
duyên với nơi nào, nên mới nở mượn những lưởi búa lời
dao, đặng mà cắc đức dây tình xưa nghĩa cũ đó chăng?
Hay là nàng bị giang-hồ lưu lạc, đã nhiều phen họa dập
tai dồn, làm cho nàng hoản hốt tâm thần, mà ra kẻ kinh
hồn lảng trí.
Nghĩ vậy rồi bước tới và hỏi rằng: Ái-khanh, tôi
xin hỏi một lời: Khi tại sông Nhỉ-hà, ái-khanh có
nhớ một người nào bơi thuyền cởi sóng mà xông pha
giữa chốn vạng trận phong đào, đem một sanh mạng
mà liều với sông biễn nước trời, chẳng kễ cái cảnh
ngộ hung hiễm dang nguy, chẳng kễ cái tiền đồ cuồng
phong nộ lảng. Chỉ biết lấy một lòng nhiệc thành ân
ái, mà đối đải với một kẻ yêu dấu tình nhơn trong
lúc ngộ nạn lâm nguy. Nếu mà chẵng may bị lượng sóng
vô tình nó chôn dập giữa chốn trường giang, thế thì ái
khanh cũng phải cảm động lòng thương và nhỏ một giọt
nước mắt ân tình, ngỏ khóc cho kẻ vì mình mà phải chịu
oan hồn uổng tữ đó chớ? Nhưng may mà ngày nay cái
sanh mạng của kẻ ấy hảy còn sống nơi cỏi dương gian
nầy và đương đứng trước mặt ái-khanh đây, là Vỏ-đông-Sơ, mà gắn vó kêu nài cùng ái-khanh một lời rất thiết
yếu rằng: vì cớ nào mà ái-khanh chẳng tưởng đến lời
non thề biễn hẹn? Vì cớ nào mà chẳng nhìn đến kẻ nghĩa
củ tình xưa? Xin ái-khanh hảy tỏ hết cái tâm sự dấu diếm
nơi lòng, và nói thiệt căng do cho tôi rỏ, dẩu mà hai ta
chẳng phải nhơn duyên trời định, khiến cho ái-khanh chẳng đoái tình thương, thì tôi cũng lấy một chí khí đại
độ trượng phu, mà đễ cho người thong thỏa theo lòng sở
dục. Còn như có đều chi bức ép hay là bị một thế lực
mạnh mẻ nó buộc ràng. làm cho ái-khanh rủng chí phiền
lòng, thì tôi sẻ hết sức gánh vát đởm đương chẳng đễ cho
ái-khanh phiền lòng cực trí chi hết. Nếu ái-khanh chẳng
tưởng mà nói rằng Thu-Hà chẳng phải là người tình nghĩa
của Đông-Sơ nầy, vậy thì Thu-Hà là người của ai? Xin
hảy nói cho nghe thữ?
Thu-Hà nghe Đông-Sơ gạn hỏi mấy lời, thì nghỉ mà đau
lòng ly biệt, xót ruột ân tình, làm cho thỉnh thoản trên
má hồng nhan, đã chứa chan hai hàng giọt lệ, rồi day lại
mà nói với Đông-Sơ rằng:
Bấy lâu tôi cũng ngở Thu Hà nầy là một người vợ chưa
cưới của Đông-Sơ; chẳng dè ngày nay Thu-Hà thành ra
một người vợ đã cưới rồi của Vương-Bích!
Bấy lâu cũng tưởng mượn bước giang-hồ lưu-lạc, đặng
cho khỏi cái dây oan trái nó buộc ràng; chẳng dè ngày
nay cái kiếp đọa hồng nhan, nó chưa chịu nhả nhớm,
buông tha, hảy còn đeo đủi mà bắc vào tay bức hiếp.
Đông-Sơ nghe rềi nhiếu mày ngó sững Thu-Hà và hỏi:
ái-khanh hảy nói cho tôi rỏ. Vương-Bích ở đâu? và vì
cớ nào mà ái-khanh gọi rằng vào tay bức hiếp?
Thu-Hà nói: anh tôi và Vương-Bích mới gặp tôi nơi
Lữ-quán, nói rằng trong khi gã cưới, đã có hôn-thơ
bằng cớ, và hai bên thân tộc rỏ ràng, rồi chiếu tờ tập nả
của quan phê, mà nói rằng: tôi bị tội bội ước đào hôn,
nên người và anh tôi tìm theo mà bắt lại, may nhờ Triệu-quí-hữu thừa cơ rồi giả kế mà cứu tôi trong lúc giữa
đường, song tôi nghĩ dẩu cho cao chạy xa bay, thì sớm
muộn cũng chẳng khỏi vào tay oan trái đó nữa.
Vì vậy tôi nay còn gì mà gọi rằng một người tình nghĩa
yêu dấu của Đông-Sơ, vì tôi đã bị làm một người bức ép
buộc ràng của Vương-Bích, nói rồi thì mạch nước mắt
chung tình, đã cuộng cuộng tràng ra, làm cho hai tròng
thu ba phải dầm dề hột lụy.
Còn Đông-Sơ nghe rồi thì tơ tình rối ruột, tráng đỗ mồ hôi, thật là một việc rất trắc trở khó khăn, dẫu
cho ai thiết thạch tâm trường, gặp lúc như vầy, cũng phải
sững sờ ngơ ngẫn, huống hồ Đông-Sơ là kẽ đã giao lời thệ
ước, nặng gánh chung tình, lẻ nào nghe vậy mà chẳng xúc
động tâm thần, bầm gan tiếm ruột.
Đó rồi Đông-Sơ làm thinh đứng sững, nghĩ nghị một hồi;
bèn day lại kêu Thu-Hà và hỏi: Ái-khanh nói rằng Vương-Bích có chiếu tờ tập nả, và có dựng chứng hôn-thơ, nhưng
chẳng biết trong giấy hôn-thơ, ái-khanh có ký tên hay chẳng?
Thu-Hà nói: Tôi đã từ hôn chẳng chịu, lẻ đâu còn chịu
ký tên.
Đông-Sơ nói: Nếu ái-khanh thiệt chẳng ký tên, thì cang
chi mà ái-khanh còn nghi ngờ lo sợ. Dẩu cho Vương-Bích
quyết lòng ép buộc, mà đầu cáo cùng quan trên, thì ái-khanh cứ thiệt khai ngay, quan trên cũng chẳng lý nào
mà ép duyên chồng vợ đặng, vả lại việc vợ chồng cưới
gả, thì do nơi hai bên trai gái thuận tình, dẩu cho cha mẹ
cũng chẳng nở ép uổng việc nhơn duyên. Huống hồ anh
em có quyền chi mà buộc ràng sự trăm năm tơ-tóc. Nếu
ái-khanh lòng còn nghi ngại, thì tôi xin Hoàng-thượng
ngự bút tứ hôn cho hai ta, dầu cho Vương-Bích kiện tới
thiên-đình, cũng chẳng làm chi hai ta cho đặng.
Thu-Hà nghe mấy lời Đông-Sơ biện bạch, thì bao nhiêu
những sự ưu sầu nghi cụ, chấp chứa nơi lòng, tức thì
chẳng đủi mà tự nhiên tang đi, chẳng dầm mà tự nhiên
tiêu mất, rồi đổi lại một tình trạng rất hân hoan vui vẻ,
hiện ra một sắc diện rất đẹp đẻ mặt mày, mừng thay anh
én gặp bầy, hết cơn ly hận tới ngày hiệp hoan. Cái mừng
nầy nói ra khôn xiết, mà viết cũng chẳng hết lời, đó rồi
Thu-Hà bước lại ôm Đông-Sơ mà thỏ thẻ giọng tình, và
mừng và nói:
Lang-quân ôi! Lang-quân sẻ xin ngự bút tứ hôn cho
đôi ta sao? Vương-Bích chẳng làm chi hai ta đặng nữa sao?
Lang-quân ôi! Lang-quân ôi! Nếu mình chẳng hết lời
phân trần cặng kẻ, thời tôi mãng bị một sự kinh hãi nghi
sầu nó làm cho tôi rối loạn tâm thần; mất cả trí khôn, hết
đều tư tưởng chi nữa, đến đổi gặp mà chẳng dám nhìn,
xem dường một kẻ lảng hạnh vong tình, và một người ăn
lời thệ ước kia vậy.
Lang-quân ôi! Nay tôi mới thiệt là Thu-Hà của Đông-Sơ, nay tôi mới thiệt là vợ chưa cưới của Đông-Sơ, chớ
chẳng còn nghi ngờ lo sợ chi nữa, vậy nay đôi ta đã đặng
nhứt trường hội ngộ, thì xin tính sao cho trọn chữ ân-tình, trước là đẹp đẻ cuộc giai ngẩu lương duyên, sau là
khỏi tay Vương-Bích và anh tôi, người theo buộc ràng ép uổng.
Đông-Sơ day lại choàng tay qua vai Thu-Hà rồi kề môi
dựa má, lấy giọng an uổi mà rằng: Ái-khanh ôi! Cũng
bởi tôi đa mang việc nước, mà làm cho ái-khanh phải lạc
bước giang-hồ, cũng bởi cơn thời vận dang nan, nó làm
cho cái vóc yễu điệu hường nhan, phải dãm bớt vài phần
khí sắc.
Ôi! Trong lúc mai kề liểu dựa, mận ấp đào ôm nầy, thì
chẳng biết bao nhiêu mà vẻ cái tình trạng rất thân ái
thương yêu, làm cho ngọn lữa ân-tình phưởng phất, lừng
lên rồi cả hai đều hồn mê ruột rối. Bổng nghe trước cữa
rần rần vó ngựa, rảng rảng lạc đồng, kế thấy Triệu-nương
và thễ-nử Xuân-Đào, hơ hãi chạy vào, và kêu và nói:
Tiễu-thơ, Tiễu-thơ, Vương-Bích và công-tữ Bạch-xuân-Phương, hai người đương giục ngựa buông cương rầng
rầng chạy tới kia kìa
Đông-Sơ nghe nói liền rút gươm vội vã bước ra, Thu-Hà thất kinh chạy theo niếu lại và nói. Lang-quân, xin
Lang-quân ở nơi phòng nầy với tôi, đặng đễ coi Vương-Bích cữ động thế nào, rồi chúng ta sẻ tùy cơ ứng biến.
Lúc ấy Triệu-Dỏng đương đứng trước khách đường,
xảy thấy hai người cởi ngựa rầm rầm chạy tới, thì biết là
Bạch-xuân-Phương và Vương-Bích, sợ chúng nó vô nhà
thình lình, thì gặp Thu-Hà; liền lật đật chạy ra, đứng ngăn
trước ngỏ.
Vương Bích xuống ngựa châm chĩ bước vô, thấy Triệu-Dỏng mặt đồ vỏ trang, bộ coi nghiêm chĩnh, khác lúc giã
dạng tên đánh xe, nên không nhìn đặng, bèn kêu mà hỏi
rằng: Tên kia, ngươi có thấy hai người gái chạy vào đây
chăng?
Triệu-Dỏng nói: Tôi chỉ thấy hai người trai là hai chú
đó thôi, chớ không thấy ai nữa.
Vương-Bích nghe Triệu-Dỏng trả lời như vậy, bèn dòm
vô nhà đặng coi có ai chăng, xãy thấy có bóng đờn bà
lấp ló phía trong, thì nghi và nói: Người nói không ai,
sao trong nhà có dạng đờn bà con gái đó vậy? Người hảy
tránh, để ta xét coi, và nói và sấn sước bước vô.
Triệu-Dỏng nỗi xung, lấy tay cảng lại và nói: Ngươi
muốn xét thì phải xin phép cái cánh tay ta đây, bằng
ngươi ỷ thế làm ngang, thì nó không hề đễ cho mi bước
tới một bước.
Vương-Bích nghe nói thì mặt đỏ phừng phừng, và nói:
Để ta bước vô coi mi làm chi ta cho biết, nói rồi xốc tới
bước vô, Triệu-Dỏng tức thì lấy tay nắm ngang ngực
Vương-Bích, quăng ra một cái rất mạnh, làm cho Vương-Bích hỏng chơn văng ra xa hơn năm thước rồi té nhào
xuống đất, Triệu-Dỏng nhảy lại đạp chơn trên lưng, muốn
đánh thêm một thoi, cho rồi đời ngang ngược.
Bạch-xuân-Phương thấy Triệu-Dỏng sức mạnh phi thường,
xem thế ắc cao cường vỏ nghệ, thì chạy lại mà cang rằng:
Xin tráng-sĩ bớt lòng thạnh nộ, vì vương Hữu trong cơn
nóng nãy, mà ra sự lỗi lầm, nếu thiệt chẳng có hai gái
vào đây, thì chẳng cần chi mà sanh đều tranh đấu, nói
rồi lại dắc Vương-Bich trở ra, rồi cả hai lên ngựa đi về
một nước.
Triệu-Dỏng mặt còn phừng phừng sắc giận, đương đứng
trợn mắt ngó theo, xãy nghe có người phía sau bước tới
vỗ vai một cái và nói rằng: Mừng cho Triệu-quí-hửu đắc
thắng.
Triệu-Dỏng day lại thì thấy Đông-Sơ và các chị em đều
chạy ra mừng rở.
Thu-Hà nói: Nhờ có Triệu-quí-Hữu mau chơn ra cảng
trước ngỏ, nếu không thì anh tôi và Vương-Bích, đã xốc
vô nhà, gặp tôi và Lang-quân ở đây, ắc sanh đều đại sự.
Kế đó Đông-Sơ day lại biểu tên bộ-hạ đi mướn một cỗ
xe, rồi rước Thu-Hà và hai anh em Triệu-Dỏng trở về tư
dinh, và dọn dẹp mot phòng cho Thu-Hà và Triệu-Nương
ngơi nghĩ, còn Đông-Sơ thì tính làm một tờ biễu chương,
bày tỏ sự tình, đặng xin Hoàng-thượng ngự bút tứ hôn,
ngỏ cùng Thu-Hà vầy duyên cang lệ.