Ở thành Gia Cát cũ có người họ Thương tên Sĩ Vũ, là một kẻ sĩ. Ông say rượu đùa giỡn, mạo phạm một kẻ cường hào trong huyện. Cường hào xúi người nhà đánh loạn. Khiêng về thì chết. Vũ có hai con trai, trưởng là Thần, thứ là Lễ. Còn một con gái là Tam Quan. Tam Quan mười sáu tuổi, sắp xuất giá, vì cha mất mà không thành. Hai anh đi kiện, cả năm không xử xong. Nhà chồng cho người đến thăm mẹ, xin quyền biến hoàn tất hôn sự. Mẹ định ưng. Con gái bước ra thưa: "Sao có chuyện xác cha chưa lạnh mà đã làm lễ vui? Họ lẽ nào không có cha mẹ?" Nhà chồng nghe vậy, xấu hổ mà thôi. Chẳng bao lâu, hai anh kiện không được lý, ôm oan trở về. Cả nhà bi phẫn. Hai anh bàn nhau giữ xác cha lại, để dựng cớ kiện lần nữa. Tam Quan nói: "Người bị giết mà không chôn, thời thế thế nào cũng đủ biết rồi. Trời sẽ vì hai anh mà riêng sinh ra một Bao Công trong sạch hay sao? Hài cốt phơi bày, lòng sao nỡ?" Hai anh phục lời, bèn chôn cha. Chôn xong, một đêm Tam Quan bỏ đi, không biết đi đâu. Mẹ xấu hổ giận, sợ nhà chồng biết, không dám báo họ hàng, chỉ dặn hai con ngầm dò xét. Gần nửa năm, bặt không tìm được.
Gặp ngày sinh nhật của tên cường hào, hắn mời phường hát đến diễn trò. Nghệ nhân Tôn Thuần dắt hai đồ đệ đến phục dịch. Một người là Vương Thành, dung mạo bình thường, nhưng giọng trong trẻo, mọi người đều khen. Một người là Lý Ngọc, dung mạo xinh đẹp thanh tú như con gái đẹp. Gọi hát thì từ chối vì chưa thạo; ép mãi, khúc hát phần nửa lẫn những bài dân ca nữ nhi, cả tiệc vỗ tay. Tôn rất xấu hổ, thưa chủ: "Đứa này theo học chưa lâu, chỉ biết rót rượu thôi. Mong đừng trách phạt." Bèn sai rót rượu. Ngọc đi lại hầu hạ, khéo dò ý chủ. Cường hào ưa nó, tiệc tàn người tan, giữ lại ngủ chung. Ngọc thay chủ chỉ chỗ giường cởi giày, ân cần chu đáo. Chủ say lời ghẹo, nó chỉ cười. Cường hào càng mê, đuổi hết tôi tớ đi, chỉ giữ một mình Ngọc. Ngọc đợi tôi tớ đi hết, đóng cửa gài then. Bọn tôi tớ ra phòng khác uống rượu. Một lúc sau, nghe trong sảnh có tiếng cọt kẹt. Một tên đi dò xem, thấy trong phòng tối đen, lặng không tiếng. Định quay gót, chợt có tiếng vang rất mạnh, như treo vật nặng mà đứt dây. Gấp hỏi, không ai đáp. Gọi mọi người phá cửa vào, thì thân và đầu chủ nhân đã đứt làm hai, Ngọc thì thắt cổ chết, dây đứt rơi xuống đất, trên xà gần cổ vẫn còn đoạn dây thừa. Mọi người kinh hãi, truyền báo vào trong nhà, tụ lại mà không ai hiểu. Mọi người dời xác Ngọc ra sân, thấy tất giày rỗng như không có chân; cởi ra xem, thì đôi hài trắng nhỏ như cái móc, thì ra là con gái. Càng hãi, gọi Tôn Thuần ra hỏi. Thuần sợ cực, không biết đáp sao. Chỉ nói: "Ngọc tháng trước đến xin làm đồ đệ, nguyện theo mừng thọ chủ nhà, thật không biết lai lịch." Vì nàng mặc đồ tang, nghi là thích khách nhà họ Thương. Tạm sai hai người canh giữ. Dung mạo nàng như còn sống; sờ vào thấy chân tay ấm mềm, hai người canh ngầm toan làm điều nhơ nhớp. Một người ôm xác trở mình, vừa tháo dây áo, bỗng đầu như bị vật đánh, máu từ miệng phun ra, chốc lát đã chết. Người kia kinh hãi, báo mọi người. Mọi người kính nàng như thần minh. Rồi báo lên quận. Quan quận hỏi Thần và Lễ, hai người đều nói: "Không biết. Chỉ biết em gái bỏ đi đã nửa năm." Quan cho đi nhận xác, quả là Tam Quan. Quan lấy làm lạ, phán cho hai anh nhận xác về chôn, lệnh nhà cường hào chớ báo thù.
Dị Sử thị nói: "Nhà có một Dự Nhượng là gái mà không biết, thì kẻ làm anh là đàn ông cũng thấy được rồi. Nhưng Tam Quan là người như thế, dẫu sông Dịch lạnh lẽo, nước cũng sẽ xấu hổ mà không chảy; huống chi kẻ tầm thường trôi nổi theo đời! Mong những người trong chốn khuê phòng trong thiên hạ, mua tơ thêu hình nàng, công đức không kém thờ Tráng Mâu."
