Kim hòa thượng người Chư Thành. Cha là kẻ vô lại, bán ông cho chùa Ngũ Liên Sơn lấy mấy trăm đồng. Nhỏ ngang bướng chậm hiểu, không học nổi việc nhà chùa, chăn heo đem ra chợ, chẳng khác kẻ làm thuê. Sau bổn sư chết, để lại chút vàng, ông ôm vào lòng bỏ chùa đi, làm nghề buôn bán rong. Cho dê uống, leo gò, tính toán rất khéo. Vài năm bỗng giàu, mua ruộng nhà ở làng Thủy Pha. Đệ tử đông đúc, miệng ăn mỗi ngày tính nghìn. Quanh làng ruộng béo trăm nghìn mẫu. Trong làng dựng mấy chục dinh thự, đều không có nhà sư; có thì cũng là kẻ nghèo không nghiệp, dắt vợ con thuê nhà làm tá điền. Mỗi cổng, bốn bề nhà liền nhau, đều bọn ấy xếp ở. Chỗ nhà sư ở: phía trước có sảnh, rường cột xà mái vẽ vàng xanh chói mắt; trên nhà bàn ghế bình phong sáng bóng soi được; sau nữa là phòng ngủ trong, rèm đỏ màn thêu, hương lan xạ ngào ngạt xộc mũi; giường khảm ốc xà cừ khắc gỗ đàn, trên giường nệm gấm chồng dày một thước hơn; tranh mỹ nhân, sơn thủy, danh tích dán treo trên tường gần như không còn chỗ trống. Một tiếng gọi dài, ngoài cổng mấy chục người ứng như sấm. Kẻ mũ dây nhỏ, ủng da, đều xúm lại đứng như hạc; nhận lệnh đều che miệng thì thầm, nghiêng tai nghe. Khách bất chợt tới, mười mấy mâm có thể dọn ngay trong chớp mắt, rượu béo, khói hấp, ngổn ngang như sương mưa. Chỉ không dám công khai nuôi ca kỹ; mà bọn con trai khôn mười mấy đứa, đều lanh lợi biết nịnh, quấn đầu bằng sa đen, hát khúc diễm, nghe nhìn cũng khá. Kim nếu ra ngoài, trước sau mấy chục kỵ, lưng đeo cung tên chạm leng keng. Bọn nô gọi đều là "gia"; cả dân thường trong ấp cũng có người gọi là "tổ", là "bá", là "thúc", không gọi "sư", không gọi "thượng nhân", không gọi pháp hiệu thiền. Đồ đệ ra ngoài, kém Kim chút ít, nhưng bờm ngựa phong, cương mây, cũng gần như công tử quý tộc. Kim lại rộng giao kết, dù ngàn dặm hơi thở cũng thông, nhờ vậy nắm được điểm yếu các quan phương diện, tình cờ chạm tới họ là họ giật mình tự sợ. Còn con người thì thô lậu không văn, từ đầu tới chân không chút nho nhã. Cả đời không thờ một bộ kinh, không tụng một câu chú, chân không bước chùa, trong nhà cũng chưa từng chứa não bạt trống; thứ ấy môn đồ không được thấy, cũng không được nghe. Những người thuê nhà, đàn bà con gái lộng lẫy như ở kinh đô, son phấn vàng bạc, đều lấy từ nhà sư, nhà sư cũng chẳng tiếc, nên trong làng kẻ không cày mà làm nông tính hàng trăm. Có khi tá điền hung ác chém đầu nhà sư chôn dưới giường, cũng không điều tra kỹ, chỉ đuổi đi, đó là thói quen từ lâu.
Kim lại mua một đứa trẻ khác họ, nhận làm con riêng. Mời thầy nho dạy văn thi cử. Con thông minh biết văn, nên cho vào học ở huyện; rồi theo lệ làm thái học sinh; không lâu, đi thi hương ở Bắc, đỗ cử nhân. Từ đó tên Kim vang với danh "Thái công". Kẻ trước gọi "gia" nay gọi "thái", người đầu gối chạm chiếu đều rũ tay làm lễ con cháu. Chẳng bao lâu, thái công hòa thượng mất. Hiếu liêm mặc áo tang nằm trên cỏ rơm, quay mặt về phương Bắc xưng "cô"; môn đồ buông gậy đầy giường chiếu; sau màn linh chỉ có tiếng thút thít nhỏ, duy một người là vợ hiếu liêm. Vợ các sĩ đại phu đều trang điểm lộng lẫy đến, vén màn phúng viếng, mũ lọng xe ngựa chật đường. Ngày an táng, giàn che mây liền, cờ phướn che mặt trời. Hình nộm tuẫn táng trang sức vàng lụa; xe lọng nghi trượng mấy chục thứ; ngựa nghìn con, mỹ nhân trăm tay áo, đều như thật. Phương Bật, Phương Tướng, làm bằng giấy cứng thành người khổng lồ, khăn đen áo vàng; bên trong rỗng, ngang có khung gỗ, người sống chui vào mang đi. Đặt cơ quan chuyển động, râu mày bay múa; mắt sáng lóe như sắp quát tháo; người xem kinh lạ, trẻ con từ xa nhìn thấy liền khóc chạy. Nhà âm nguy nga như cung khuyết, lầu gác nhà hiên tường liền mấy chục mẫu, nghìn cổng vạn cửa, người vào lạc không ra được. Đồ cúng vật tượng, phần nhiều khó gọi tên. Người đi đưa tang chen chúc, trên từ quan phương diện đều khom lưng vào, đứng lạy như nghi lễ triều đình; dưới đến cống sinh giám sinh chủ bộ lại viên thì tay chống đất mà khấu đầu, không dám làm phiền công tử, mà làm phiền các sư thúc. Lúc ấy cả nước đổ xem, nam nữ thở hổn hển mồ hôi chen đầy đường; dắt vợ ẵm con, gọi anh tìm em, tiếng sôi như nước sôi. Lẫn tiếng chiêng trống ồn ào, trăm trò vang dội, tiếng người đều không nghe được. Người xem từ vai trở xuống đều khuất, chỉ thấy vạn đầu xô đẩy. Có người đàn bà mang thai đau gấp sắp sinh, các bạn gái giăng váy làm màn, vây giữ; chỉ nghe tiếng con khóc, không kịp hỏi trai gái, xé vải bó vào lòng, hoặc đỡ, hoặc kéo, lảo đảo mà đi. Thật là cảnh lạ!
Sau khi chôn, chia đôi gia sản Kim để lại: một phần cho con, một phần cho môn đồ. Hiếu liêm được một nửa, mà nhà ở phía nam, bắc, tây, đông đều là đồng đảng áo thâm; nhưng đều xưng huynh đệ, đau ngứa vẫn liên quan nhau.
Dị Sử thị nói: Phái này, hai tông không có, Lục Tổ không truyền, có thể gọi là mở riêng một cửa pháp. Lại nghe rằng: năm uẩn đều không, sáu trần không nhiễm, gọi là "hòa thượng"; miệng nói pháp, tòa tham thiền, gọi là "hòa dạng"; giày thơm đất Sở, nón nặng trời Ngô, gọi là "hòa chàng"; chiêng trống ầm ĩ, sênh sáo ngạo nghễ, gọi là "hòa xướng"; chó luồn ruồi bu, dâm đổ bạc, gọi là "hòa chướng". Kim kia, là "thượng" ư? "Dạng" ư? "Chàng" ư? "Xướng" ư? Hay là "chướng" của địa ngục?
Chú thích: Trò chơi chữ: năm chữ "thượng, dạng, chàng, xướng, chướng" (尚, 樣, 撞, 唱, 幛) đi sau chữ "hòa" (和) để mỉa các loại hòa thượng giả.
