Kể rằng Tế Công chữa khỏi bệnh cho mẹ Triệu Văn Hội, còn đứa bé sáu tuổi chờ chữa. Tế Công nói: "Tôi chữa được, chỉ khó tìm thuốc dẫn, phải có một người đàn ông năm mươi hai tuổi, lại phải sinh ngày mồng năm tháng năm. Một người con gái mười chín tuổi, sinh ngày mồng năm tháng tám. Hòa nước mắt hai người này làm thuốc mới chữa khỏi." Tô Bắc Sơn, Lý Hoài Xuân thấy hòa thượng quả có lai lịch, bèn hỏi hòa thượng ở đâu, quý danh xưng hô thế nào. Hòa thượng nói rõ hết. Triệu Văn Hội ra ngoài sai gia nhân tìm người đàn ông năm mươi hai tuổi, sinh ngày mồng năm tháng năm. Mọi người tìm hỏi một lượt, cả người trong nhà lẫn thân hữu bên ngoài đều không có. Tuổi đúng thì ngày sinh không đúng; ngày tháng đúng thì tuổi không đúng. Mọi người tìm đến tận cửa, thấy ngoài kia có một người đứng, tuổi chừng hơn năm mươi. Gia nhân Triệu Liên Thăng vội chạy tới chắp tay, nói: "Lão huynh quý tính?" Người ấy nói: "Tôi họ Đổng tên Sĩ Hoành, người Tiền Đường, đứng đây đợi người." Gia nhân nói: "Lão huynh năm mươi hai tuổi à?" Đáp: "Không sai." Lại hỏi: "Sinh ngày mồng năm tháng năm à?" Đáp: "Không sai." Gia nhân vội kéo tay nói: "Đổng gia, ông theo tôi, chủ tôi có lời mời." Đổng Sĩ Hoành nói: "Chủ ông sao biết tôi? Ông nói cho tôi nghe rồi tôi mới đi." Gia nhân bèn kể việc tìm thuốc dẫn. Đổng Sĩ Hoành theo vào trong, gặp Tế Công, Triệu Văn Hội và mọi người, gia nhân thưa rõ rồi giới thiệu. Tế Công nói: "Mau đi tìm con gái mười chín tuổi, sinh ngày mồng năm tháng tám." Đổng Sĩ Hoành nghe tuổi và ngày sinh này giống hệt con gái mình, trong lòng bồn chồn không yên. Chỉ thấy gia nhân vào nói: "A hoàn Xuân Nương của cô nãi nãi mười chín tuổi, sinh ngày mồng năm tháng tám, đã tìm đến rồi." Chỉ thấy từ ngoài bước vào một người con gái, Đổng Sĩ Hoành nhìn, chính là con gái mình, lòng đau xót, rơi nước mắt. Cô gái nhìn thấy cha, cũng khóc. Hòa thượng cười ha hả nói: "Thiện thay! Thiện thay! Hôm nay ta một công ba việc, vẹn cả ba bề." Đưa tay lấy thuốc nâng trong tay, bảo gia nhân dùng nước mắt hai người hòa thuốc, sai người cho công tử họ Triệu uống. Chốc lát tinh thần tỉnh táo khoan khoái, bệnh khỏi hết.
Hòa thượng kể với Triệu Văn Hội chuyện Đổng Sĩ Hoành mất bạc treo cổ, mình cứu cha con đoàn tụ. Triệu Văn Hội giúp Đổng Sĩ Hoành một trăm lạng bạc, cho Xuân Nương theo ông về, còn mình mua một a hoàn khác cho cô nãi nãi. Lý Hoài Xuân hỏi hòa thượng, mới biết là Tế Công trưởng lão chùa Linh Ẩn. Tô Bắc Sơn đến thi lễ với hòa thượng, xin từ bi chữa bệnh cho mẹ. Hòa thượng đứng dậy nói: "Tôi đến nhà ông vậy." Tô Bắc Sơn nói: "Rất tốt." Triệu Văn Hội cũng không tiện giữ, lấy ra một trăm lạng bạc trắng, để Tế Công may áo. Hòa thượng nói: "Ông muốn tạ tôi, ghé tai lại đây, thế này thế này." Triệu Văn Hội nói: "Sư phụ cứ yên tâm, ngày ấy tôi nhất định đến." Nói xong, cùng Tô Bắc Sơn ra khỏi nhà Triệu. Cha con Đổng Sĩ Hoành tạ ơn tiễn Tế Công, không nhắc nữa.
Lại nói hòa thượng đến thư phòng nhà Tô Bắc Sơn ngồi xuống. Hòa thượng hỏi Tô Bắc Sơn: "Lệnh đường lão thái thái bệnh, đã mời người chữa chưa?" Tô Bắc Sơn nói: "Không giấu gì thầy, mời bao nhiêu thầy đều không được. Trước đó có vị thần y Hoạt Nhân Thang Vạn Phương tiên sinh chữa, không thấy khỏi. Lại nhờ Lý tiên sinh chữa, cũng không hiệu nghiệm. Đều nói người già khí huyết hai bề hư, không nuôi nổi. Tôi cũng tận sức người nghe mệnh trời. Hôm nay gặp thánh tăng, thật là ba kiếp có phúc, lão mẫu hẳn sẽ khỏi bệnh lâu." Nói rồi cùng hòa thượng ra khỏi thư phòng, đến cửa nhà trên viện tây Thanh Trúc Hiên, năm gian phía bắc đường, vào trong ngồi. Chỉ thấy lão thái thái nằm trên giường, các bà vú, a hoàn đều đứng bên, cười áo hòa thượng rách nát. Hòa thượng nói: "Các vị đừng cười chiếc áo này của tôi, hãy nghe tôi nói: 'Người đời chớ cười tăng y rách, bản lai diện mục thế gian không.'" Gia nhân dâng trà, Tế Công móc ra một viên thuốc nâng trong tay. Tô Bắc Sơn thấy viên thuốc đen như cau, mùi thơm lạ ngào ngạt, đưa tay nhận linh đan diệu dược, hỏi: "Thuốc này tên gì?" Tế Công nói: "Đó là thuốc diệu của hòa thượng, tên Yếu mạng đan. Như người đáng chết, uống thuốc của tôi, đòi mạng về, còn tên là Duỗi chân trợn mắt hoàn." Tô Bắc Sơn dùng nước hòa tan, đổ cho mẹ uống, một lát lão thái thái khỏi bệnh.
Tô Bắc Sơn sai bày tiệc, mời hòa thượng ngồi uống rượu trong thư phòng, bàn chuyện xưa nay. Tế Công trong bụng chứa gấm vóc, đầy kinh luân. Tô Bắc Sơn mới biết là bậc cao nhân ngoài thế tục, bèn bái hòa thượng làm thầy, muốn đổi áo cho hòa thượng. Tế Công nhất loạt không nhận, nói: "Ông muốn tạ tôi, chỉ cần thế này thế này. Tôi đi đây." Tô Bắc Sơn nói: "Sư phụ, chỗ tôi cũng như nhà tục của lão nhân gia, lúc nào muốn đến thì đến, ở nhà tôi." Hòa thượng đáp: "Dễ nói, hôm nay tôi về chùa." Hòa thượng ra khỏi nhà Tô, đến phố chợ, miệng hát khúc ca điên:
Từ xưa năm hầu từng chê cười, ngậm hoa khoe gấm phong lưu nhất.
Nay thế lực về đâu? Cô gia chiều tà ngồi đối sầu.
Than con cháu hãy tu thân, việc đời như chim âu mặt nước.
Theo lối lạc về đường nguyện, đập tan cửa mê xóa sạch một nét.
Tế Công về chùa, ngủ trên lầu bia lớn. Quảng Lượng muốn hại Tế Công trưởng lão để báo thù cũ, biết Tế Công ngủ trên lầu bia lớn, sai đồ đệ Tất Thanh đêm phóng hỏa đốt chết Tế Công. Lần phóng hỏa đầu, bị Tế Công đái một bãi, dội cả đầu tiểu hòa thượng, dập tắt lửa. Lần hai lại phóng hỏa, đốt cháy lầu bia lớn, chỉ thấy lửa dữ bốc trời, ánh lửa rực rỡ. Có thơ làm chứng:
Phàm dẫn đốm lửa nhỏ, gọi ra Ly bộ vô tình,
Theo gió chiếu sáng hiện uy năng, lửa dữ bốc trời thế mạnh.
Chỉ nghe vù vù tiếng vang, xông tận mây khói dày đặc,
Đầy trời khắp đất đỏ rực, gác vẽ xà chạm không bóng.
Lửa lớn nổi lên, chư tăng trong chùa đều dậy nói: "Không xong rồi, mau cứu hỏa! Hòa thượng điên Đạo Tế ngủ trên lầu, sắp bị lửa thiêu chết! Cũng đáng gặp kiếp." Mọi người dập tắt lửa, giám tự Quảng Lượng tưởng lần này đã thiêu chết hòa thượng điên, không ai hay biết, đang mừng thì thấy Tế Công từ điện Đại Hùng đi ra, cười ha hả nói: "Người muốn người chết không chịu, trời muốn người chết có khó gì?" Quảng Lượng thấy Tế Công không chết, trong lòng không vui. Y đến phương trượng bẩm: "Đốt lầu bia lớn, đáng tội." Lão phương trượng nói: "Lửa đốt lầu bia lớn là ý trời. Liên quan gì Đạo Tế?" Quảng Lượng bẩm phương trượng: "Nước có vương pháp, chùa có thanh quy. Chùa ta một người thắp đèn, mọi người đều thắp đèn, đúng giờ ăn chay đi ngủ. Đạo Tế đèn lửa không tắt, thắp đèn suốt đêm, mọi lửa dẫn thần hỏa, phạm thanh quy, đáng trị tội, đập hủy y bát giới điệp, đuổi ra ngoài chùa, không cho làm tăng." Lão phương trượng nói: "Nặng quá, sai nó đi hóa duyên trùng tu là được." Dặn: "Gọi Đạo Tế vào gặp ta." Chốc lát, thấy Tế Công từ ngoài bước vào, đứng trước phương trượng vái chào, nói: "Lão hòa thượng ở trên, con xin vấn an." Phương trượng nói: "Đạo Tế, ngươi không giữ thanh quy, đốt cháy lầu bia lớn, sai ngươi hóa duyên trùng tu lầu này, công trình phải một vạn lạng bạc. Hỏi sư huynh ngươi cho ngươi bao nhiêu ngày kỳ hạn." Tế Công nói: "Sư huynh, huynh cho em mấy ngày kỳ hạn?" Quảng Lượng nói: "Ba năm, ngươi có hóa được một vạn lạng bạc không?" Tế Công nói: "Không được, xa quá, phải nói gần hơn." Quảng Lượng nói: "Một năm, ngươi hóa một vạn lạng bạc, trùng tu lầu bia lớn, được không?" Tế Công nói: "Không được, còn xa, huynh nói gần hơn đi." Quảng Lượng lại nói: "Nửa năm." Tế Công lắc đầu nói gần hơn. Quảng Lượng nói: "Một tháng." Tế Công vẫn chê xa. Quảng Lượng nói: "Một ngày ngươi hóa một vạn lạng bạc được không?" Tế Công nói: "Một ngày hóa một vạn lạng bạc, huynh đi mà hóa, tôi không được." Tế Công nói xong, cười ha hả. Chư tăng đều bàn: "Hạn một trăm ngày, để nó đi hóa. Nếu hóa được một vạn lạng bạc, lấy công chuộc tội." Tế Công cũng nhận lời, mỗi ngày đi hóa duyên, ở Lâm An phát thuốc cứu người, phổ độ chúng sinh, thu vô số đồ đệ ký danh. Giả điên giả dại, cũng không lộ bản lai diện mục.
Hôm ấy ở sườn núi sau đỉnh Phi Lai, thấy hai thợ săn bắn được thỏ, nai, cáo, sếu. Tế Công chặn đường nói: "Hai vị quý tính? Đi đâu?" Người ấy nói: "Tôi tên Trần Hiếu, biệt hiệu Mỹ Nhiêm Công. Đây là em kết nghĩa của tôi, bệnh phục thần Dương Mãnh. Từ trên núi đi săn về, sư phụ là ai?" Tế Công nói rõ, lại cười ha hả nói: "Ngày ngày ở hang núi, suốt sớm đi săn bắn. Ngươi vì nuôi sống ngươi, mạng nó đáng tuyệt." Dương Mãnh, Trần Hiếu biết hòa thượng là cao nhân ẩn sĩ, lập tức quỳ lạy, bái Tế Công làm thầy, nói: "Hai chúng con từ nay đổi nghề, cùng bạn bè tìm bát cơm ở tiêu cục, tìm chỗ an thân lập mệnh." Hòa thượng nói: "Tốt, các ngươi ngày ngày sẽ hưng thịnh." Hai người đi rồi, hòa thượng ở chùa uống rượu ăn mặn, không đi hóa duyên. Quảng Lượng cũng không giục, nghĩ đến hạn sẽ đuổi nó. Ngày tháng thoi đưa, qua hơn một tháng, hắn không hóa được một lạng bạc. Hôm ấy Tế Công thấy hòa thượng giữ cổng núi không có đó, vào điện Vi Đà, nhìn tượng thần oai nghi, rất đáng xem. Có thơ làm chứng:
Mũ vàng cánh phượng chói mắt, giáp liền vòng khóa bay quang.
Tay cầm chày sắt cứng như thép, mặt giống dáng vẻ Quan Âm.
Chân đi giày chiến lục đen, quanh mình dải thêu phấp phới,
Trước Phật hộ pháp đại thần vương, ma quái nghe biết gan thương.
Tế Công xem xong, nói: "Lão Vi, cùng ta ra ngoài dạo chơi nhé." Đưa tay vác Vi Đà lên, ra khỏi cổng núi, theo Tây Hồ đi về phía trước. Người qua đường nói: "Các vị, tôi thấy hòa thượng hóa duyên, có kẻ kéo ổ khóa lớn, có kẻ gõ mõ, chưa từng thấy ai vác ông Vi Đà đi hóa duyên khắp phố." Hòa thượng cười ha hả nói: "Ngươi không có mắt, bớt nói. Đây là chùa chúng tôi dọn nhà." Mọi người nghe lời hòa thượng đều cười.
Hòa thượng đang đi về phía trước, bỗng ngẩng đầu nhìn, thấy một luồng khí đen xông thẳng lên tận mây xanh. Tế Công bấm Linh Quang liền ba chưởng, miệng nói: "Thiện thay! Thiện thay! Ta sao có thể không quản." Đang đi, thấy phía bắc đường lớn có một quán rượu cơm, là Túy Tiên Lâu. Treo biển rượu viết: Thái Bạch đấu rượu trăm bài thơ, chợ Trường An quán rượu ngủ, thiên tử gọi không lên thuyền, xưng thần là tiên trong rượu. Hai bên câu đối: Trong say càn khôn lớn, trong bầu nhật nguyệt dài. Bên trong ồn ào. Tế Công vén rèm nói: "Vất vả chưởng quầy." Chưởng quầy bên trong nhìn, tưởng là tiểu hòa thượng hóa duyên, nói: "Hòa thượng, chỗ chúng tôi mồng một, rằm mới cho tiền." Tế Công nói: "Phải rồi, chỗ chúng tôi mồng một, rằm mới bán." Đứng ngoài cửa, thấy từ đông có ba người đến, là chưởng quầy tiệm gạo mời khách. Tế Công dang tay nói: "Ba vị muốn ăn cơm à? Chỗ này mồng một, rằm mới bán." Ba người nghe, đi sang nhà khác. Liền ba bốn tốp người đến, đều bị Tế Công chặn lại. Chưởng quầy quán cơm giận lớn, từ trong ra nói: "Hòa thượng, ông chặn hết khách ăn cơm đi, là có ý gì?" Tế Công nói: "Tôi muốn ăn cơm, vừa vào cửa ông đã nói mồng một rằm. Tôi biết chỗ ông mồng một rằm mới bán cơm." Chưởng quầy nghe, nói: "Tôi tưởng ông là người hóa duyên, nên mới nói mồng một rằm cho tiền tăng đạo, ông biết không?" Tế Công nói: "Không đúng, tôi đến ăn cơm." Chưởng quầy nói: "Mời ông vào." Tế Công vác Vi Đà vào hậu đường, chọn một bàn sạch ngồi, gọi mấy món, uống bốn năm ấm rượu. Ăn xong, gọi người chạy bàn tính, tổng cộng một điếu sáu trăm tám mươi đồng. Tế Công nói: "Ghi sổ đi, hôm khác ăn rồi trả luôn." Chưởng quầy từ lâu đã để ý ở đó, nghe không có tiền, chưởng quầy đến nói: "Hòa thượng, ông đuổi hết khách ăn cơm đi. Hôm nay ăn xong không trả tiền thì không đi được! Phải trả một điếu sáu trăm tám mươi đồng." Tế Công đang cãi cọ với tiểu nhị, chỉ nghe ngoài kia một tiếng hò hét, như sấm sét. Hai vị anh hùng đến, sắp làm náo loạn quán rượu cơm, dẫn ra nhiều chuyện.
Muốn biết sự việc sau thế nào, xin xem hồi sau sẽ rõ.
