VIII
Đại thiên lao (tại cù-lao If)
Khi ông Cò-mí-xe đuợc lịnh rồi, bèn dạy Sơn-đầm dẩn Đăn-tết vào khám, hồi đó là bốn giờ chiều, qua mười giờ tối có người đến mở cữa khám.
Đăn-tết hỏi rằng: Mấy ông được lịnh quan phó Biện-lý đến dẫn tôi phải không?
— Phải.
— Tôi sẳn lòng đi theo.
Lính dẩn Đăn-tết ra xe thì Đăn-tết hỏi: Xe nầy sắm cho tôi sao?
— Phải.
Xe chạy một hồi tới bờ biển. Lính dẫn Đăn-tết xuống ghe mở dây chèo ra khơi, chừng ấy Đăn tết mới lấy làm lạ, bèn hỏi rằng: Vậy chớ mấy ông tính dẩn tôi đi đâu?
— Một lát thì sẻ biết.
— Xin các ông nói giùm cho tôi biết mà.
— Luật cấm không cho chúng ta nói chi cho ngươi biết hết ráo.
Hỏi không ai nói chi, Đăn-tết bèn ngồi suy nghĩ không biết họ dắc mình đi đâu, tan án đã hủy hết rồi, vã lại quan phó Biện-lý đã có hứa với mình, nếu không khai tên ông Noạt-chê thì khỏi tội, mà nay họ dẫn mình đi đâu mà không chịu nói kìa. Ngồi một hồi lâu dòm tứ hướng lại năn nỉ lính Sơn-đầm rằng: Tôi là người vô tội, ai vu oan giá họa cho tôi không rỏ, xin các ông làm ơn nói giùm cho tôi, phải bề nào tôi chịu bề nấy, không khi nào cường cự.
Người Sơn-đầm gãi tai ngó đồng liêu dường như hỏi có nên nói cho tội nhơn biết không.
Người nọ gụt gặt đầu cũng như nói: đi nãy giờ cũng gần tới nơi, có nói ra cũng chẳng hại gì. Người nọ bèn day lại nói với Đăn-tết rằng: Chú là người hay đi biển, có lẻ nào mà chẳng hiểu đường biển hay sao?
— Thiệt là tôi không hiểu, tôi dám thề trọng rằng tôi không hiểu chi hết, xin các ông nói lại giùm cho tôi biết.
— Còn lịnh quan bỏ đi đâu?
— Trong năm mười phút, nữa giờ, một giờ tôi cũng sẻ biết, Nhưng vậy tôi xin mấy ông nói cho tôi biết trước đặng khỏi nghi tâm cực dạ, dầu bề gì tôi cũng không trốn tránh đâu được hòng sợ.
— Hoặc đui, hoặc tự thuở nay chẳng ra khỏi cữa biển Mạt-xây thì mới không hiểu chúng ta đi đâu, hảy đứng dậy coi cùng tứ hướng thì hiểu.
Đăn-tết nghe lời đứng dậy thì thấy ghe chĩ mủi vào cù-lao If, thấy Đại-thiên-lao cao vòi vọi thì hoảng vía mà hỏi rằng: Mấy ông đem tôi đến đó làm gì? Tôi không có tội gì mà đem tôi vào Đại-thiên-lao. Chổ ấy có quan tra án cùng quan tòa chăng?
— Chổ ấy có một quan Tổng-trấn, có nhiều ngục-tốt và thành lủy bền vững cao dày. Bậu chớ khá làm bộ không hiểu.
— Té ông nói người ta đem tôi giam vào Đại-thiên-lao hay sao?
— Có lẻ như vậy.
— Sao không tra không hỏi, không lên án mà đem bỏ tù ngang như vậy?
— Tra hỏi rồi mới đem vào đây chớ.
— Té ra lời hứa cũa ông Huynh-pho lấy làm vô ích.
— Ta không biết ông Huynh-pho hứa với ngươi đều chi, mà ta biết ta phải dẩn ngươi vào Đại-thiên-lao mà thôi. Uã thằng Đăn-tết nó làm cái gì vậy, anh em lại tiếp cứu với tôi cho mau!
Số là Đăn-tết thình lình vùng dợm nhảy xuống biễn, mà mắc hai người Sơn-đầm lẹ làng, thò bốn tay nắm óc còng lại. Đoạn nói rằng: Tin mấy đứa hiền mà nhờ, lở một lần chớ sau mầy làm như vậy nữa tao bắn nát óc.
Nói rồi hạ lòng súng xuống ngang màng-tan Đăn-tết.
Đăn-tết ngồi dưới lòng ghe sầu thảm vô cùng, muốn nhảy một lần nữa đặng Sơn-đầm bắn chết phức cho rồi, mà nghĩ lại chết như vậy rất nhục lắm, để coi thì sự ra làm sao.
Thình lình ghe trờ lên cạn, có người nhảy đỏi buộc giây, thì Đăn-tết đã biết tới nơi rồi. Hai người Sơn-đầm một người nắm áo một người nắm cổ Đăn-tết mà kéo lôi lên bờ, giao cho người công-sai bồng súng có giắc lưởi lê dẫn vào Đại thiên-lao.
Công-sai dẩn Đăn-tết vào sân, tư bề tường cao vọi vọi, xung quanh lính gát vĩ vèo. Đợi đó mười phúc đồng hồ kế có người ra hỏi: Người tội nhơn ở đâu? Sơn-đầm trả lời: Nó đây.
— Tội nhơn hảy theo ta mà vào khám.
Sơn-đâm xô Đăn-tết bảo phải đi theo.
Ngục-tốt dắc Đăn-tết xuống dưới hầm, hai bên vách tường đóng tinh mồ hôi nước, có một cái lồng đèn dầu thắp leo lét. Đăn-tết nhờ đèn ấy dòm mặt ngục-tốt thấy phải dực mình.
Ngục-tốt nói với Đăn-tết rằng: Chừng nầy trời cũng đà khuya, quan Tỗng-trấn đã ngũ rồi, mầy chịu khó ngũ đây một đêm, sáng ngày sẻ hay. Chừng quan Tổng-trấn thức dậy coi tờ giấy rồi có lẻ sẻ dạy người ta đổi khám khác cho mầy. Có sẳn bánh đây và nước ở trong vò bên góc đó cùng là rơm ở đàng kia. Thôi hãy ăn uống rồi ngũ đi!
Nói rồi xách đèn bước ra đóng cữa lại. Đăn-tết không kịp dòm ngó bánh, nước và rơm để nơi nào. Mà trong khám tối đen như mực, lặng lẻ như tờ, hơi nước lạnh tợ đồng, lấy làm khổ tâm quá lẻ.
Sáng ngày có lịnh bảo đừng đổi khám, ngục-tốt mở cữa bước vô thấy Đăn-tết đứng hồi hôm chổ nào bây giờ cũng đứng chổ đó, dường như trời trồng, cả đêm không ngũ, con mắt khóc sưng vù, đứng từ bi mà dòm đất.
Ngục-tốt lén bước lại gần cùng đi chung quanh mình va mà dường như va không hay biết. Ngục-tốt bèn vổ vai. Đăn-tết dực mình ngó lại, ngục-tốt liền hỏi rằng: Cả đêm không ngũ sao?
— Tôi không biết.
Ngục-tốt lấy làm lạ cứ việc hỏi: Có đói bụng không?
— Tôi không biết.
— Muốn cái gì không?
— Tôi muốn gặp mặt quan Tổng-trấn.
Ngục-tốt rùn vai một cái rồi bỏ đi ra.
Đăn-tết ngó vói theo muốn nói mà cữa đà đóng rồi, va bèn khóc rống lên, nước mắt chảy giọt xuống ngực như mưa, rồi quì gối vập đầu xuống đất mà cầu nguyện cùng xét mình thuở nay coi có tội chi đại ác hay chăng, nên mới bị ly tiết chi trung như vậy.
Cã ngày Đăn-tết cứ đọc kinh cầu nguyện. Ăn sơ sài vài miếng bánh, uống sơ sài vài hớp nước, khi thì ngồi suy nghĩ trân trân, lúc lại đi vòng cùng khám như con thú dữ kia chúng bắt bỏ vào củi sắt muốn kiếm lổ mà chun ra vậy.
Ngồi trong khám suy nghỉ mà tức mình: Sao mà khờ dại quá lẻ, không nhơn cơ hội trong lúc đi dọc đường, nhãy xuống biển mà lặn một hơi cho dài, đặng lội vào bờ, trốn bậy đâu lối đó, chờ ghe đi qua mà kêu đặng sang xứ khác tị nạn. Nay mắc kẹt vào đây rồi thì biết chừng nào ra khỏi, cha ở nhà ra làm sao, người nghĩa mình nay trở ra thể nào, cả thảy bặt vô âm tín. Đây cũng bởi tại nghe lời ông đờ Huynh-pho mà ra.
Nói rồi nhào lăng xuống đống rơm mới, ngục-tốt đem vào bỏ đó, mà than thân trách phận.
Ngày thứ ngục-tốt đúng giờ đến mở ngục mà hỏi: Sao bữa nay đà tỉnh lại rồi chưa?
Đăn-tết không thèm trả lời.
— Có muốn việc gì chăng? Lựa cái việc dể làm thì tôi sẻ làm giùm cho.
— Tôi muốn giáp mặt quan Tổng-trấn.
— Người ta nói không được, luật cấm mà cứ muốn hoài.
— Vậy chớ ở đây luật không cấm cái gì?
— Ở đây luật cho phép ăn đồ ăn ngon hơn, đi dạo và đọc sách.
— Sách tôi không cần dùng, đi dạo chơi tôi cũng không muốn, còn đồ ăn như vậy thì đũ, chẳng cần gì phải ngon hơn. Tôi muốn một đều là giáp mặt quan Tổng-trấn.
— Nếu không có bỏ, nằn nằn cứ xin một việc hoài, thì trong mười lăm bữa nữa mầy chắc điên.
— Sao lại điên?
— Đà có một gương trước mắt rồi: Khi trước trong phòng nầy đây có một ông thầy cao-tăng bị giam, cứ nằn nằn quyết một, xin quan Tổng-trấn thã ổng ra thì ổng sẻ cho một triệu quan tiền, tưởng có bấy nhiêu đó mà rồi phải điên.
— Ổng thôi ở phòng nầy cách bao lâu nay?
— Cách hai năm nay.
— Vậy chớ họ đã thả ổng ra rồi sao?
— Không, họ đem nhốt ổng vào khám tối.
— Nầy, ngục-tốt, tao cũng không phải là thầy cao-tăng, tao cũng chưa điên cuồn, để tao tính với mầy một việc.
— Việc gì?
— Số là tao không có giàu có chi hòng cho mầy tới bạc triệu. Nhưng mà nếu mầy chịu làm ơn đem giao cho người nghĩa cũa tao một phong thơ thì tao sẻ cho mầy một trăm đồng bạc.
— Tao một năm lương ăn ba trăm rưởi đồng bạc, ấy là chưa kể việc nhờ cậy riêng cùng là cơm nước. Nếu tao ham ăn một trăm đồng bạc cũa mầy, như người ta bắt được tao thì tao phải mất chức, ai dại gì mà làm theo lời mầy nói đó kìa.
— Nếu mầy chẳng chịu đem thơ hoặc nhắn với người nghĩa cũa tao rằng tao bị giam tại đây, thì tao sẻ rình một ngày kia mầy đem cơm cho tao, tao vát ghế nầy đập mầy nát óc.
Ngục-tốt nghe nói vậy thục lui thủ thế mà nói rằng: Bây giờ mầy hâm dọa tao phải không? Cái đầu mầy đã rối trí rồi; khi trước thầy cao-tăng cũng khĩ sự hâm dọa như mầy đó vậy, chừng ba bữa nữa thì mầy sẻ điên như lão, song cũng may vì trong Đại thiên-lao nầy chẳng thiếu gì khám tối.
Đăn-tết chụp ghế mà cung quơ trên đầu.
Ngục-tốt bèn đóng cữa lại mà nói rằng: Thôi thôi đừng làm dữ, mầy muốn giáp mặt quan Tổng-trấn thì tao sẻ đi bẩm cho ngài hay.
Nghe nói vậy thì Đan-tết để ghế xuống, vừa ngồi lên đó vừa nói rằng: Như vậy mới phải lẻ cho chớ.
Mà con mắt láo lưng như điên cuồn rồi.
Ngục-tốt đi ngoài một hồi, kế dắc vô bốn tên lính và một tên cai, mở cữa chĩ Đăn-tết mà nói rằng: Có lịnh quan Tổng-trấn dạy đem thằng nầy xuống từng dưới kế đây.
Tên cai hỏi: Đem xuống ngục tối phải không?
— Phải, ngục tối, cho điên ở với điên.
Bốn tên lính áp vô bắt Đăn-tết, thì va ríu ríu đi theo không cường cự gì hết.
Xuống đúng mười lăm nất thang, ngục-tốt mở cữa khám, xô Đăn-tết vào rồi đóng cữa bỏ đi ra
Đăn-tết bèn lấy tay rờ cùng trong khám tối và lấy mắt tập ngó xem mà phân biệt các vật trong tối.