Chu sinh người Dương Cốc, trẻ tuổi phóng đãng, thích đùa cợt. Vì góa vợ, đến nhờ bà mối. Gặp vợ của người hàng xóm bà, liếc thấy đẹp. Bèn đùa bà: "Vừa thấy hàng xóm của bà, rất trẻ đẹp, nếu tìm vợ cho tôi, cô ấy là được." Bà mối cũng đùa: "Xin giết chồng nó, tôi vì anh lo liệu." Chu cười: "Được."
Hơn tháng sau, người hàng xóm ra ngoài đòi nợ, bị giết giữa đồng. Huyện lệnh bắt hương bảo, tra xét kỹ không ra manh mối; chỉ có bà mối kể lời đùa nhau, nên nghi Chu. Bắt đến, Chu trăm miệng không nhận. Huyện lệnh lại nghi vợ nạn nhân thông gian, đánh đập, năm hình cùng đến, người đàn bà không chịu nổi, khai bậy. Lại thẩm vấn Chu. Chu nói: "Người mềm yếu không chịu nổi khổ hình, nói đều là bịa. Đã chết oan, lại thêm tiếng không tiết hạnh, dù quỷ thần vô tri, lòng tôi sao nỡ? Tôi xin khai thật: muốn giết chồng để lấy vợ, đều do tôi làm, người đàn bà thật không biết gì."
Hỏi: "Bằng chứng gì?" Đáp: "Có áo dính máu làm chứng." Sai người lục nhà, không tìm ra. Lại đánh, chết đi sống lại hai lần. Chu bèn nói: "Mẹ tôi không nỡ đưa chứng cớ để tôi chết thôi, để tôi tự lấy." Bèn áp giải về, nói với mẹ: "Cho con cái áo, chết; không cho, cũng chết; đằng nào cũng chết, chậm không bằng nhanh." Mẹ khóc, vào phòng một lúc, lấy áo ra đưa. Huyện lệnh xét dấu đúng, kết án chém. Hai lần bác, hai lần xét lại, lời không khác. Hơn một năm, đã có ngày xử.
Huyện lệnh đang xét tù, bỗng một người thẳng lên công đường, trợn mắt nhìn huyện lệnh chửi lớn: "Hồ đồ thế, sao đáng cai trị dân!" Mấy chục lính hầu định cùng bắt. Người ấy vung tay một cái, tất cả ngã nhào. Huyện lệnh sợ, định trốn, người ấy nói lớn: "Ta là Chu tướng quân trước điện Quan Đế! Quan mù mà động, lập tức giết!" Huyện lệnh run sợ lắng nghe. Người ấy nói: "Kẻ giết người là Cung Tiêu, liên quan gì đến Chu mỗ?" Nói xong, ngã xuống, hơi thở như tắt. Chốc lát tỉnh, mặt không còn sắc người. Hỏi người ấy, thì là Cung Tiêu. Đánh thì nhận hết tội.
Hóa ra Cung vốn bất hảo, biết người kia đòi nợ về, nghĩ trong túi chắc nhiều tiền, giết rồi lại không được gì. Nghe Chu bị vu khai nhận, thầm mừng. Hôm ấy thân vào cửa công, hoàn toàn không tự biết. Huyện lệnh hỏi áo máu của Chu từ đâu, Chu cũng không biết. Gọi mẹ ra hỏi, thì là máu cắt tay bà nhuộm; xem tay trái, vết dao còn chưa lành. Huyện lệnh cũng sững sờ. Sau vì việc này bị tham tấu cách chức, phạt chuộc giữ lại mà chết.
Hơn một năm sau, mẹ người hàng xóm muốn cho vợ đi lấy chồng khác; người vợ cảm nghĩa Chu, bèn lấy chàng.
Dị Sử thị nói: Kiện tụng là việc đầu của người làm quan, vun âm đức hay diệt thiên lý đều ở đó, không thể không cẩn thận. Nóng vội bạo ngược, vốn trái hòa khí trời; trì hoãn chần chừ, cũng hại mạng dân. Một người kiện tụng, thì mấy nông dân lỡ vụ; một vụ án thành, thì mười nhà tán gia: há là chuyện nhỏ sao! Tôi từng nói làm quan, không nhận bừa đơn kiện, đó đã là thịnh đức. Lại nữa, không phải việc trọng đại, không cần giam chờ; nếu không việc nghi nan, cần gì lần lữa? Dù dân quê ngu, hào khí nơi sơn thôn, tình cờ vì tranh ngỗng vịt mà nổi giận chim sẻ, thì cũng chỉ mượn một lời quan để dẹp yên mà thôi, không cần làm hại toàn người, chỉ cần hai bên đối chất, đánh roi ngay, dây dưa dứt hết. Thế gọi là quan sáng như thần chẳng phải sao?
Thường thấy kẻ xử kiện thời nay: một tờ phiếu đã ra, như cố quên. Lính đưa giấy tay chưa đầy, không cho tiêu phiếu ra gặp quan; thư lại hình án nhuận bút chưa no, không chịu treo bảng thẩm án. Che lấp chần chừ, động một cái là hàng năm, chưa kịp lên công đường quan lớn, mà da xương đã sắp hết! Mà kẻ nghiễm nhiên làm bậc trên dân, nằm nghỉ trên giường, thản nhiên như không việc. Biết đâu trong ngục nước lửa có vô số oan hồn, rướn cổ kéo hơi, mong được cứu vớt! Nhưng đối với bọn gian dân hung ngoan thì không đáng tiếc; mà với lương dân bị liên lụy, sao chịu nổi? Huống chi liên can vô tội, thường gian dân ít mà lương dân nhiều; lương dân bị hại, lại gấp bội gian dân. Vì sao? Gian dân khó ức hiếp, mà lương dân dễ lừa. Lính hầu đánh mắng, tay sai đòi hối lộ, đều chọn người hiền mà thi bạo. Từ khi vào cửa công, như đạp nước sôi lửa bỏng. Xử xong một ngày sớm, thì yên một ngày sống; việc gì to tát, mà cứ ngồi thở hơi hơi trên công đường như người chết, dường như sợ hang vực không no nhanh, nên cố cho thêm năm tháng! Dù chẳng tàn bạo, nhưng tội thực ngang nhau.
Thường thấy trong một đơn kiện, người thật cần thiết chẳng qua ba vài người; còn lại đều là con đỏ vô tội, bị vu liên bừa. Hoặc ngày thường vì mối hiềm nhỏ, hoặc trước mắt vì có ngọc quý mà mắc tội; nên kẻ kiện dốc hết sức mưu việc chính án, còn lấy dư độc trả thù nhỏ. Thêm một tên ở cuối giấy, liền thành ung nhọt bám xương; chịu vạn tội nơi cửa công, thật là đau cắt da. Người quỳ cũng quỳ, dáng như quạ tụ; người ra cũng ra, giống như khỉ bị xích. Mà rốt cuộc quan hỏi chẳng tới, lại hạch chẳng đến, thật chẳng ích gì, chỉ đủ phá sản tán gia, no túi tham lũ sâu mọt, bán con cầm vợ, xả giận riêng của kẻ tiểu nhân mà thôi.
Rất mong người làm quan, mỗi khi đơn đến, hơi xét hỏi: nên đuổi thì đuổi, nên gạt thì gạt. Chỉ trong một lần chấm bút, một động cổ tay, mà bảo toàn bao nhiêu thân gia, vun bồi bao nhiêu nguyên khí. Người làm chính trị chưa từng nghĩ tới điều ấy, thì cần gì gông cùm dao cưa mới giết được người!
